Το μπούμερανγκ της προσπάθειας του προεδρικού, μέσω Πασχαλίδη, να εξορκίσουν την εικόνα του τί είδαν τζαι άκουσαν οι κύπριοι πολίτες από συνεργάτες του προεδρικού, μάλλον μετατρέπεται στο αντίθετο της – μια διεύρυνση της καχυποψίας ευρύτερα για τους θεσμούς...

    Το μπούμερανγκ της προσπάθειας του προεδρικού, μέσω Πασχαλίδη, να εξορκίσουν την εικόνα του τί είδαν τζαι άκουσαν οι κύπριοι πολίτες από συνεργάτες του προεδρικού, μάλλον μετατρέπεται στο αντίθετο της – μια διεύρυνση της καχυποψίας ευρύτερα για τους θεσμούς...

 Κρις Σωφρονίου   

Η κρίση δεν είναι μόνο στο Videogate. Είναι κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Το ζήτημα του Videogate δεν αφορά πλέον μόνο το περιεχόμενο ενός βίντεο ή τα συμπεράσματα μιας έρευνας. Αγγίζει κάτι πολύ βαθύτερο: την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς και την πεποίθησή τους ότι η δικαιοσύνη λειτουργεί ανεξάρτητα, χωρίς σκιές και χωρίς πολιτικές εξαρτήσεις.

Το πόρισμα του ποινικού ανακριτή αντί να κλείσει μια υπόθεση που τραυμάτισε την εικόνα της Κυπριακής Δημοκρατίας, άνοιξε έναν νέο κύκλο ερωτημάτων. Όχι μόνο για το περιεχόμενό του, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκε. Αναφορές όπως ότι υπήρξαν «αερολογίες και φαφλατισμοί» δεν αποτελούν τη γλώσσα που οι πολίτες αναμένουν από ένα νομικό πόρισμα. Όταν ένας ανακριτής υιοθετεί εκφράσεις που θυμίζουν περισσότερο πολιτική αντιπαράθεση παρά αυστηρή νομική τεκμηρίωση, είναι αναμενόμενο να ενισχύεται η δυσπιστία αντί να αποκαθίσταται η εμπιστοσύνη. Είναι επίσης γεγονός ότι το αυθεντικό υλικό και η επεξεργασία του αποτελούν δύο διαφορετικά ζητήματα. Ακόμη και αν ένα βίντεο έχει υποστεί συρραφή ή επιλεκτική παρουσίαση, αυτό δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι όσα καταγράφονται σε αυτό δεν ειπώθηκαν ποτέ. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν απομονώθηκαν αποσπάσματα. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι κατά πόσο τα γεγονότα που αποτυπώνονται διερευνήθηκαν σε βάθος και αν απαντήθηκαν όλα όσα εύλογα απασχόλησαν την κοινωνία. Οι πολίτες δεν περίμεναν γενικές διαπιστώσεις. Περίμεναν απαντήσεις. Περίμεναν να γνωρίζουν εάν εξετάστηκαν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, εάν πραγματοποιήθηκαν οι αναγκαίοι οικονομικοί και διοικητικοί έλεγχοι όπου αυτό κρίθηκε απαραίτητο και εάν η διερεύνηση ήταν πραγματικά εξαντλητική. Χωρίς αυτή την εικόνα, η κοινωνία δύσκολα θα πειστεί ότι η υπόθεση έκλεισε οριστικά.

Ακόμη μεγαλύτερη αμηχανία προκαλεί το γεγονός ότι ο κ. Ανδρέας Πασχαλίδης επαναδιορίστηκε για τρίτη συνεχόμενη θητεία ως πρόεδρος της Ανεξάρτητης Αρχής Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας, σε μια χρονική συγκυρία που αναπόφευκτα δημιουργεί δημόσια ερωτήματα. Το ζήτημα δεν είναι μόνο αν όλα έγιναν νόμιμα. Στη δημόσια ζωή εξίσου σημαντική είναι και η εικόνα της ανεξαρτησίας. Όταν μια κυβέρνηση επαναδιορίζει πρόσωπο που μόλις ολοκλήρωσε έρευνα για υπόθεση που την αφορούσε, είναι απολύτως φυσιολογικό να δημιουργούνται απορίες και καχυποψία. Και εδώ βρίσκεται η ουσία του προβλήματος. Οι θεσμοί δεν αρκεί να είναι ανεξάρτητοι. Πρέπει και να φαίνονται ανεξάρτητοι. Διαφορετικά, κάθε απόφαση, όσο ορθή κι αν είναι, θα συνοδεύεται από αμφισβήτηση. Αντί να κλείσει μια πληγή, η διαχείριση αυτής της υπόθεσης φαίνεται να βάθυνε το χάσμα ανάμεσα στην κοινωνία και το πολιτικό σύστημα. Η δυσπιστία δεν γεννήθηκε από μια ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα. Είναι αποτέλεσμα μιας μακράς πορείας επιλογών που έδωσαν στους πολίτες την εντύπωση ότι για ισχυρούς και αδύναμους ισχύουν διαφορετικά μέτρα και σταθμά.

 Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν προστατεύεται όταν αποφεύγονται τα δύσκολα ερωτήματα. Προστατεύεται όταν οι θεσμοί λειτουργούν με πλήρη διαφάνεια, όταν λογοδοτούν και όταν οι αποφάσεις τους αντέχουν στον δημόσιο έλεγχο. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η χώρα χρειάζεται θεσμούς που να εμπνέουν εμπιστοσύνη και όχι να γεννούν υποψίες.

 Δυστυχώς η διακυβέρνηση Χριστοδουλίδη περνά κάτω από το πήχη σε αυτόν τον τομέα εκτος από μια διακυβέρνηση οικογενειοκρατίας φαίνεται ότι και αυτή δεν έχει την βούληση η την θέληση να λύση προβλήματα εμπιστοσύνης και αρχών και τα ρίχνει κάτω από το χαλί για να περάσουμε η μεγαλύτερη κρίση που αντιμετωπίζουμε δεν είναι μια υπόθεση ή ένα βίντεο. Είναι η συνεχής διάβρωση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς το ίδιο το κράτος και την κυβέρνηση Και όσο αυτή η εμπιστοσύνη δεν αποκαθίσταται με πράξεις, η πολιτική φθορά θα βαθαίνει, οι σκιές θα πληθαίνουν και η κρίση αξιοπιστίας θα συνεχίσει να μεγαλώνει. Αυτή είναι η πραγματική πρόκληση που βρίσκεται σήμερα μπροστά στην Κυπριακή Δημοκρατία.

 Κρις Σωφρονίου Πολιτικός Επιστήμονας