Οφειλόμενη απάντηση για τα ψηλά κτήρια Παράβαση περιβαλλοντικού κεκτημένου, αβίωτες ζωές πολιτών και ουσιώδη ζητήματα δημοσίου συμφέροντος, νομιμότητας, κράτους δικαίου και χρηστής διοίκησης
Αγαπητέ …,
Καταρχήν, να μου επιτρέψετε να είμαι
ειλικρινής απέναντι σας και να θέσω ένα ζήτημα, το οποίο μέχρι σήμερα θεωρούσα
ότι παραγνωρίζατε, αλλά βλέποντας το σχόλιο σας στα όσα ανέφερε ο …, πλέον
θεωρώ ότι και γνωρίζετε και αντιλαμβάνεστε, αλλά την ίδια στιγμή προσπαθείτε να
μετατοπίσετε τη συζήτηση αποφεύγοντας την ουσία του προβλήματος. Γιατί περί
προβλήματος πρόκειται και μάλιστα τόσο σοβαρού προβλήματος που πλέον καθιστά
πολύ πιθανό τον κίνδυνο να βρεθεί αντιμέτωπη η Κυπριακή Δημοκρατία με μία
σοβαρή υπόθεση παράβασης του περιβαλλοντικού κεκτημένου της ΕΕ, με ότι αυτό
συνεπάγεται σε νομικό, περιβαλλοντικό, χωροταξικό / πολεοδομικό και οικονομικό
επίπεδο.
Στο εν λόγω σχόλιο αναφέρετε τα ακόλουθα:
«Δεν είναι ακριβής η αναφορά για απουσία
μελετών! Με βάση τους πολεοδομικούς κανονισμούς και το νέο πλαίσιο αξιολόγησης
ψηλών κτιρίων απαραίτητες είναι οι μελέτες: αρχιτεκτονική, στατική,
ηλεκτρολογική/μηχανολογική, ενεργειακή, περιβαλλοντικών επιπτώσεων και
διαχείριση προϊόντων εκσκαφών, πυρασφάλειας, σκίασης και άλλα πολλά. Τα νέα ψηλά
κτίρια της Λεμεσού τα σχεδιάζουν ώς επί το πλείστο αξιόλογοι μηχανικοί και
επιστήμονες από τη Κύπρο και το εξωτερικό».
Ως
αρχιτέκτονας, θεωρώ ότι θα έπρεπε να γνωρίζετε τη διαφορά μεταξύ των όρων
«έργα» από τη μία πλευρά και «σχέδια / προγράμματα» από την άλλη. Σε αυτό το
πλαίσιο, θεωρώ επίσης ότι θα έπρεπε να γνωρίζετε τη διαφορά μεταξύ, αφενός, των
περί της Εκτίμησης των Επιπτώσεων στο Περιβάλλον από Ορισμένα Έργα Νόμων του
2005 έως 2014 [Ν. 140(I)/2005, 42(I)/2007, 47(I)/2008, 80(I)/2009, 137(I)/2012, 51(Ι)/2014, 169(Ι)/2014] και,
αφετέρου, του περί της Εκτίμησης των Επιπτώσεων στο Περιβάλλον από Ορισμένα
Σχέδια και/ή Προγράμματα Νόμου του 2005 [Ν. 102(I)/2005]. Με πιο απλά λόγια, θα έπρεπε να γνωρίζετε
πότε απαιτείται η εκπόνηση και αξιολόγηση μίας Προκαταρκτικής Εκτίμησης
Επιπτώσεων στο Περιβάλλον (ΠΕΕΠ) ή μίας Μελέτης Εκτίμησης Επιπτώσεων στο
Περιβάλλον (ΜΕΕΠ) και πότε μίας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων
(ΣΜΠΕ). Εάν δεν γνωρίζετε τις διαφορές μεταξύ των πιο πάνω, τότε σας παρακαλώ να
ανατρέξετε στις υπό αναφορά νομοθεσίες, να τις μελετήσετε και να επανέλθετε,
ώστε να κάνουμε μία συζήτηση με αντικειμενικά και αξιολογικά κριτήρια στη βάση
της νομοθεσίας, αντί μία συζήτηση με αισθητικά και υποκειμενικά κριτήρια στη
βάση του προσωπικού γούστου τ@ οποι@δήποτε από εμάς.
Σύμφωνα
με το άρθρο 3 (Πεδίο εφαρμογής), παράγραφοι 2 και 3, της Οδηγίας 2001/42/ΕΚ του
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2001, σχετικά με
την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων:
«2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 3,
πραγματοποιείται εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων για όλα τα σχέδια και
προγράμματα:
α) τα οποία εκπονούνται», μεταξύ άλλων, «για
τη [...] χωροταξία ή χρήση του εδάφους και τα οποία καθορίζουν το πλαίσιο για
μελλοντικές άδειες έργων που απαριθμούνται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ της οδηγίας
85/337/ΕΟΚ, ή
β) για τα οποία, λόγω των συνεπειών που
ενδέχεται να έχουν σε ορισμένους τόπους, απαιτείται εκτίμηση των
περιβαλλοντικών επιπτώσεων σύμφωνα με τα άρθρα 6 και 7 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.
3. Τα αναφερόμενα στην παράγραφο 2 σχέδια και
προγράμματα που καθορίζουν τη χρήση μικρών περιοχών σε τοπικό επίπεδο και οι
ήσσονες τροποποιήσεις των αναφερόμενων στην παράγραφο 2 σχεδίων και
προγραμμάτων υποβάλλονται σε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων μόνον όταν τα
κράτη μέλη αποφασίζουν ότι ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο
περιβάλλον.»
Για
σκοπούς εναρμόνισης με την Οδηγία 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και
του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2001, σχετικά με την Εκτίμηση των
Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Ορισμένων Σχεδίων και Προγραμμάτων, η Βουλή των
Αντιπροσώπων προέβη στη ψήφιση του περί της Εκτίμησης των Επιπτώσεων στο
Περιβάλλον από Ορισμένα Σχέδια και/ ή Προγράμματα Νόμου του 2005.
Σύμφωνα με το άρθρο 4 (Πεδίο εφαρμογής),
παράγραφοι 2 και 3, του περί της Εκτίμησης των Επιπτώσεων στο Περιβάλλον από
Ορισμένα Σχέδια και/ ή Προγράμματα Νόμου του 2005:
«(2) Με την επιφύλαξη των διατάξεων του
εδαφίου (3), πραγματοποιείται εκτίμηση επιπτώσεων στο περιβάλλον για κάθε
σχέδιο και/ ή πρόγραμμα -
(α) το οποίο εκπονείται», μεταξύ άλλων, «για
τη [...] χωροταξία ή τη χρήση γης και καθορίζει το πλαίσιο για μελλοντικές
άδειες έργων, σύμφωνα με τον περί της Εκτίμησης των Επιπτώσεων στο Περιβάλλον
από Ορισμένα Έργα Νόμο του 2001, ή
(β) για το οποίο, λόγω των συνεπειών που
ενδέχεται να έχει σε περιοχή που εμπίπτει σε ειδική ζώνη διατήρησης ή σε ειδική
ζώνη προστασίας, απαιτείται εκτίμηση επιπτώσεων στο περιβάλλον, σύμφωνα με το
άρθρο 16 του περί Προστασίας και Διαχείρισης της Φύσης και της Άγριας Ζωής
Νόμου του 2003 και το άρθρο 7(5) του περί Προστασίας και Διαχείρισης Άγριων
Πτηνών και Θηραμάτων Νόμου του 2003.
(3) (α) Τα σχέδια και/ ή προγράμματα που
αναφέρονται στο εδάφιο (2), τα οποία καθορίζουν τη χρήση μικρών περιοχών σε
τοπικό επίπεδο, και οι ήσσονες τροποποιήσεις τους υποβάλλονται σε εκτίμηση
επιπτώσεων στο περιβάλλον μόνο σε περίπτωση που η Περιβαλλοντική Αρχή
αποφασίσει ότι ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.
(β) Σε περίπτωση που η Περιβαλλοντική Αρχή
συμπεράνει προκαταρκτικά ότι σχέδιο και/ ή πρόγραμμα δεν απαιτείται να
υποβληθεί σε εκτίμηση επιπτώσεων στο περιβάλλον, ζητά τις απόψεις της Επιτροπής
και τις λαμβάνει δεόντως υπόψη ως ουσιώδη παράγοντα για τη λήψη τελικής
απόφασης.»
Προτού συνεχίσω, ελπίζω ότι όλ@ όσ@ κάνουμε
αυτή τη συζήτηση συμφωνούμε σε πέντε αυτονόητα πράγματα:
1. Τόσο το «Σχέδιο Παροχής Πολεοδομικών
Κινήτρων για την Ανάκαμψη της Οικονομίας», όσο και το «Διευκρινιστικό Πλαίσιο
Γενικών Αρχών και Προϋποθέσεων για Ανέγερση Ψηλών Κτιρίων στις Αστικές
Περιοχές΄των Τεσσάρων Μεγάλων Αστικών Συγκροτημάτων» αποτελούν σχέδια
ανάπτυξης.
2. Τα συγκεκριμένα σχέδια ανάπτυξης δεν
αφορούν τη «χρήση μικρών περιοχών σε τοπικό επίπεδο», αλλά αφορούν την ανέγερση
ψηλών κτηρίων «στις αστικές περιοχές των τεσσάρων μεγάλων αστικών
συγκροτημάτων» και ουσιαστικά εκτείνονται σε παγκύπρια κλίμακα.
3. Τα συγκεκριμένα σχέδια ανάπτυξης δεν
αφορούν «ήσσονες τροποποιήσεις» των ισχύοντων σχεδίων ανάπτυξης, αλλά
ουσιαστικά προνοούν το μετασχηματισμό «των αστικών περιοχών των τεσσάρων
μεγάλων αστικών συγκροτημάτων».
4. Όπως γνωρίζετε, ψηλά κτήρια έχουν ήδη
αδειοδοτηθεί ακόμη και εντός (π.χ. τοποθεσία Μακρόνησος της Αγίας Νάπας εντός
της Ζώνης Ειδικής Προστασίας Αγία Θέκλα - Ποταμός Λιοπετρίου) ή πλησίον (π.χ.
τοποθεσία Καφίζης - Μανίκης στις Θαλασσινές Σπηλιές Πέγειας πλησίον του Τόπου
Κοινοτικής Σημασίας και της Ζώνης Ειδικής Προστασίας Χερσόνησος Ακάμα, καθώς
και στην τοποθεσία Φασούρι του Ζακακίου πλησίον της Ειδικής Ζώνης Διατήρησης
και Ζώνης Ειδικής Προστασίας Χερσόνησος Ακρωτηρίου) περιοχών του Δικτύου Natura 2000, χωρίς όμως να υποβληθούν είτε σε ΣΜΠΕ
είτε σε Δέουσα Μελέτη Εκτίμησης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον (ΔΜΕΕΠ).
5. Η Περιβαλλοντική Αρχή έχει ήδη αποφασίσει
ότι τα πιο πάνω σχέδια ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, γεγονός το οποίο ενέχει δύο ακόμη
σημαντικές διαστάσεις της συζήτησης, τις οποίες επεξηγώ λεπτομερώς στη
συνέχεια.
Σύμφωνα με το άρθρο 2 (Ερμηνεία) του περί της
Εκτίμησης των Επιπτώσεων στο Περιβάλλον από Ορισμένα Σχέδια και/ ή Προγράμματα
Νόμου του 2005, Περιβαλλοντική Αρχή σημαίνει την πρώην Υπηρεσία Περιβάλλοντος
του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος (νυν Τμήμα
Περιβάλλοντος του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος).
Σύμφωνα με το άρθρο 4 (Πεδίο εφαρμογής),
παράγραφος 4, του περί της Εκτίμησης των Επιπτώσεων στο Περιβάλλον από Ορισμένα
Σχέδια και/ ή Προγράμματα Νόμου του 2005:
«(4) Η Περιβαλλοντική Αρχή αποφασίζει αν τα
σχέδια και/ ή προγράμματα, εξαιρουμένων αυτών που αναφέρονται στο εδάφιο (2),
τα οποία καθορίζουν το πλαίσιο για μελλοντικές άδειες έργων, σύμφωνα με τον
περί της Εκτίμησης των Επιπτώσεων στο Περιβάλλον από Ορισμένα Έργα Νόμο του
2001, ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, σύμφωνα με το
άρθρο 5.»
Σε περίπτωση που δεν το
γνωρίζετε, σας ενημερώνω ότι η Περιβαλλοντική Αρχή έχει ήδη αποστείλει 4
επιστολές (27/11/2017, 15/12/2017, 29/1/2018, 15/5/2018) σε διάστημα 6 μηνών
προς την Πολεοδομική Αρχή, ενώ παράλληλα έχει υποβάλει σχετικό σημείωμα προς
τον Υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος (21/5/2018), μέσω
του οποίου προβαίνει στην επαρκή αιτιολόγηση του αιτήματος της.
Στο σημείο αυτό, εφιστώ την προσοχή σας στο
άρθρο 28 (Επαρκής αιτιολογία), των περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού
Δικαίου Νόμων του 1999 έως 2014 (Ν. 158(I)/1999,
99(Ι)/2014), σύμφωνα με το οποίο:
«(1) Η αιτιολογία μιας διοικητικής πράξης
πρέπει να είναι σαφής, ώστε να μην αφήνει αμφιβολίες ως προς το ποιος ήταν ο
πραγματικός λόγος που οδήγησε το διοικητικό όργανο στη λήψη της απόφασης.
(2) Δεν αποτελεί επαρκή αιτιολογία η αναφορά
στην απόφαση γενικών χαρακτηρισμών που μπορούν να εφαρμοστούν και να ισχύουν
για κάθε περίπτωση ούτε η απλή αναφορά των γενικών όρων του νόμου που μπορούν
να τύχουν εφαρμογής σε οποιαδήποτε περίπτωση.
(3) Αναιτιολόγητη είναι μια πράξη που
επικαλείται γενικά και αόριστα το δημόσιο συμφέρον. Το δημόσιο συμφέρον του
οποίου γίνεται επίκληση πρέπει να εξειδικεύεται με αναφορά σε συγκεκριμένα
πραγματικά περιστατικά στα οποία στηρίχτηκε η κρίση του αρμόδιου διοικητικού
οργάνου.»
Παρόλα αυτά, η Πολεοδομική
Αρχή δεν απάντησε ποτέ στις δύο πρώτες επιστολές (στις 27/11/2017 και
15/12/2017). Ως εκ τούτου, η Περιβαλλοντική Αρχή προέβη στην αποστολή δύο ακόμη
επιστολών (στις 29/1/2018 και 15/5/2018), κατ' εντολή της Γενικής Διευθύντριας
του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, ενώ παράλληλα
υπέβαλε σχετικό σημείωμα προς τον Υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και
Περιβάλλοντος (21/5/2018), μέσω του οποίου προβαίνει στην επαρκή αιτιολόγηση
του αιτήματος της, ώστε το θέμα να τεθεί πλέον σε διυπουργικό επίπεδο, λόγω της
στάσης που τηρεί η Πολεοδομική Αρχή.
Από την άλλη πλευρά, η Πολεοδομική Αρχή
συνεχίζει να θεωρεί ότι δεν απαιτείται ΣΜΠΕ για τη χωροθέτηση των ψηλών κτηρίων
και κατά συνέπεια δεν έχει προωθηθεί οποιαδήποτε τέτοια διαδικασία από την
πλευρά της. Δεκατρία χρόνια μετά την εναρμόνιση της κυπριακής νομοθεσίας με το
ευρωπαϊκό δίκαιο, η Πολεοδομική Αρχή φαίνεται να μην αντιλαμβάνεται τις
διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας, ως προς το ποια είναι η καθ' ύλην αρμόδια
αρχή για την περιβαλλοντική εκτίμηση, και κυρίως να αρνείται να προβεί στην
εκπλήρωση των συμβατικών νομικών υποχρεώσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως
αυτές απορρέουν από τις διατάξεις της Οδηγίας 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2001, σχετικά με την Εκτίμηση
των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Ορισμένων Σχεδίων και Προγραμμάτων.
Πέραν
των πιο πάνω νομικοτεχνικών πληροφοριών, να μου επιτρέψετε επίσης να σας
υποδείξω τη βασική διαφορά μεταξύ ΠΕΕΠ / ΜΕΕΠ από τη μία πλευρά και ΣΜΠΕ από
την άλλη. Ένα από τα βασικότερα αντικείμενα αξιολόγησης μίας ΣΜΠΕ είναι οι
συνεργιστικές / αθροιστικές και συσσωρευτικές επιπτώσεις ενός έργου σε
συνδυασμό με άλλα έργα που χωροθετούνται στην ίδια περιοχή. Οι συνεργιστικές /
αθροιστικές και συσσωρευτικές επιπτώσεις είναι εξαιρετικά δύσκολο να
εξετάζονται σε επίπεδο ΠΕΕΠ / ΜΕΕΠ και γι' αυτό απαιτείται να εξετάζονται σε
επίπεδο ΣΜΠΕ.
Ένα απλό παράδειγμα που αφορά τα ψηλά κτήρια
θεωρώ ότι καθιστά ευνόητη τη διαφορά μεταξύ των δύο κατηγοριών μελετών που
προβλέπονται από δύο διαφορετικές νομοθεσίες ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο. Στο
άρθρο που ανάρτησε ο ... και λανθασμένα σχολιάσατε, αναφέρονται μεταξύ άλλων τα
ακόλουθα:
«Κατά
τις εργασίες θεμελίωσης ενός πύργου στο παραλιακό μέτωπο της Λεμεσού, ο
εργολάβος του έργου καλείται να διαχειριστεί τεράστιες ποσότητες υπόγειων
νερών, δηλαδή θα πρέπει όλο το νερό να αντληθεί ώστε να γίνει στεγανοποίηση για
να κατασκευαστούν τα θεμέλια του ψηλού κτηρίου. Τα υπόγεια αυτά νερά, τα οποία
δεν είναι εντελώς καθαρά ούτε όμως και ακατάλληλα, μεταφέρονται με αγωγούς μέσα
στη θάλασσα του κόλπου της Λεμεσού, σε μήκος 500 μέτρα από τη στεριά και βάθος
αρχικά 10 μέτρων (υπάρχει εισήγηση για 40 μέτρα, διότι τα 10 είναι ανεπαρκή).
Ένα από τα σοβαρότερα θέματα που καλούνται πρωτίστως τα Τμήματα Περιβάλλοντος
και Αλιείας & Θαλάσσιων Ερευνών να αντιμετωπίσουν αναφέρεται στο σημείωμα
του Τμήματος Περιβάλλοντος, «είναι η διάθεση των υπόγειων νερών από τις
εκσκαφές όπου αιτητές αιτούνται να τα απορρίπτουν στη θάλασσα». Μέχρι σήμερα έχουν αρχίσει οι
κατασκευαστικές εργασίες δύο έργων στη Λεμεσό και παρόλο που οι απορρίψεις στη
θάλασσα γίνονται υπό τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις που τέθηκαν, «σε κάποιες
περιπτώσεις έχει παρατηρηθεί θολερότητα στη θάλασσα στην περιοχή απόρριψης του
νερού, μετά από αστοχία του εξοπλισμού επεξεργασίας του νερού (αφαίρεση
αιωρούμενων στερεών) προτού αυτό απορριφθεί στη θάλασσα. Στη μια περίπτωση έχει
παρατηρηθεί η ανάγκη για παράταση της χρονικής διάρκειας για απόρριψη στη
θάλασσα και στην άλλη έχει παρατηρηθεί η ανάγκη για αύξηση των ποσοτήτων που
απορρίπτονται στη θάλασσα. [...] Οι απορρίψεις για τις προαναφερόμενες γίνονται
σε περιοχές μικρής απόστασης από περιοχές νερών κολύμβησης, γι’ αυτό και είναι
ιδιαίτερα σημαντικό η ποιότητα των νερών κολύμβησης να διατηρηθεί εξαιρετική,
για προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος. Σημειώνεται ότι στο
πλαίσιο εφαρμογής του εναρμονιστικού Νόμου για τη Διαχείριση της Ποιότητας των
Νερών Κολύβησης, το Τμήμα Περιβάλλοντος σε συνεργασία με τις Υγειονομικές
Υπηρεσίες και το Γενικό Χημείο του κράτους έχουν την ευθύνη εφαρμογής σχετικής
ευρωπαϊκής οδηγίας. Για τον σκοπό αυτό, παρακολουθείται συστηματικά η ποιότητα
των νερών κολύμβησης κατά την κολυμβητική περίοδο, η οποία ξεκινά τον Μάιο
(σ.σ. αν και στη Λεμεσό υπάρχουν εκατοντάδες χειμερινοί κολυμβητές) - αλλά στο
Τμήμα Περιβάλλοντος υπάρχει σοβαρό θέμα διαθέσιμου προσωπικού (έλλειψη
προσωπικού), ενώ δεν υπάρχουν εμπειρογνώμονες με εξειδικευμένες γνώσεις και
τεχνογνωσία πάνω στα θέματα που συζητάμε. Οι δειγματοληψίες έχουν ήδη
ξεκινήσει, σύμφωνα και με τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της Κύπρου - ο εργολάβος
του έργου είναι υποχρεωμένος να κάνει τις δειγματοληψίες υπόγειων νερών από τον
χώρο της εκσκαφής των θεμελίων του πύργου, να τις παίρνει ο ίδιος σε χημείο και
τα αποτελέσματα των αναλύσεων να τα παραδίδει στα αρμόδια τμήματα του κράτους
(σε τακτά χρονικά διαστήματα γίνονται επιβεβαιωτικές αναλύσεις από το κράτος)».
Σύμφωνα με τα λόγια της ίδιας της Περιβαλλοντικής
Αρχής:
«Κανένας δεν ήξερε το
νούμερο των αιτήσεων, τα οποία κάθε εβδομάδα μας στέλνει η Πολεοδομία. Οπόταν,
το Τμήμα Περιβάλλοντος δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει ότι θα έρθουν 10, 20, 30 ή
80 πύργοι. Ναι, με τέτοιους αριθμούς, ναι, έπρεπε να γίνει Στρατηγική Μελέτη
Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Είναι αδιανόητο να μην έχει γίνει, έπρεπε να είχε
γίνει. Δεν μιλάμε για 2, 3, 5 ψηλά κτήρια, αλλά για μεγάλο αριθμό. Εμείς, εδώ
και πολύ καιρό, έχουμε στείλει σχετικές επιστολές στην Πολεοδομία, όπου παραθέτουμε
τους προβληματισμούς μας, επισημαίνουμε τους κινδύνους και κάνουμε εισηγήσεις.
Διότι, εκτός των άλλων, έχει διαφανεί πλέον ότι η ποσότητα υπόγειων νερών είναι
πολύ μεγαλύτερη απ’ ό,τι είχε υπολογιστεί -μιλάμε για δεκάδες χιλιάδες τόνους
νερό την ημέρα- και η χρονική διάρκεια άντλησης των νερών αυτών δεν είναι 6-8
μήνες όπως ήταν η αρχική εκτίμηση, αλλά 26 μήνες. Φανταστείτε τι θα γίνει εάν
ταυτόχρονα γίνονται εκσκαφές σε πέραν του ενός μικρού αριθμού πύργων,
φανταστείτε να καταλήξουν στην παραλία της Λεμεσού δεκάδες αγωγοί με αυτά τα
νερά.»
Ακόμη κι αν εσείς, λοιπόν, ως αρχιτέκτονας,
προβείτε στην εκπόνηση μίας ΠΕΕΠ ή ΜΕΕΠ για τη «διαχείριση προϊόντων εκσκαφών»
από ένα έργο που σχεδιάζεται, ελπίζω να αντιλαμβάνεστε ότι, εάν την ίδια
στιγμή, εξετάζονται ή υλοποιούνται άλλα 10-20 παρόμοια έργα κατά μήκος του
παραλιακού μετώπου της Λεμεσού, από την Αμαθούντα μέχρι το Παλιό Λιμάνι, δεν
μπορείτε ούτε εσείς να εκτιμήσετε τις συσσωρευτικές επιπτώσεις, αλλά ούτε και η
Περιβαλλοντική Αρχή να τις αξιολογήσει εάν δεν γνωρίζει πόσα, που και πότε
ταυτόχρονα.
Στη βάση των πιο πάνω, εύχομαι ότι θα
αντιληφθείτε το δίκαιο αίτημα των διαχειριστών και χρηστών αυτής της σελίδας
και θα σταματήσετε να μετατοπίζετε τη συζήτηση αποφεύγοντας την ουσία του
προβλήματος. Γιατί ενόσω η αισθητική και η υποκειμενικότητα κάνει πάρτυ στα
μυαλά κάποιων αρχιτεκτόνων, «αξιόλογων μηχανικών και επιστημόνων από την Κύπρο
και το εξωτερικό», η ζωή κάποιων συμπολιτών τους καθίσταται αβίωτη, ενώ
παράλληλα η χωροταξική, πολεοδομική και περιβαλλοντική πολιτική αυτού του
κράτους δέχεται σοβαρά πλήγματα, τα οποία εγείρουν ουσιώδη ζητήματα δημοσίου
συμφέροντος, νομιμότητας, κράτους δικαίου και χρηστής διοίκησης, με
ανυπολόγιστες επιπτώσεις στο πλαίσιο μίας ενδεχόμενης υπόθεσης επί παραβάσει
του κοινοτικού κεκτημένου.
Υστερόγραφα υπό τη μορφή σχολίων στην πιο
πάνω ανάρτηση:
1. Χαίρομαι που η συζήτηση απομακρύνθηκε από
τη συνθηματολογία! Έχω γνώση των πιο πιο πάνω και συμφωνώ σχεδόν σε όλα. Το
μεγαλύτερο περιβαλλοντικό πρόβλημα στη Λεμεσό είναι η ταυτόχρονη διαχείριση των
προιόντων εκσκαφών σε μεγάλο αριθμό έργων ταυτοχρόνως. Συμφωνώ και επαυξάνω. Ο
όγκος των εκσκαφών συνήθως προκύπτει από τα μεγάλης έκτασης υπόγεια λόγω
μεγάλου αριθμού χώρων στάθμευσης, ιδιωτικών και δημοσίων (βλ κίνητρα ΔΧΣ), ο
αριθμός των οποίων είναι ο ίδιος, είτε το κτίριο είναι ψηλό ή χαμηλό, καθώς οι
χώροι στάθμευσης που ζητά η Πολεοδομία είναι οι ίδιοι (ίδια δόμηση, ίδιος αρ
διαμερισμάτων κοκ). Επομένως, δεν είναι θέμα ψηλών ή χαμηλών κτιρίων αλλά
πυκνότητας δόμησης.
2. Αγαπητέ ..., χαίρομαι που
αναγνωρίζετε την παράβαση του περιβαλλοντικού κεκτημένου ως εξειδικευμένος
επιστήμονας. Γι' αυτό σταματήστε σας παρακαλώ να μετατοπίζετε τη συζήτηση,
γιατί κι εγώ θα μπορούσα να σας πω ότι όσα αναφέρετε στις αναρτήσεις και τα
σχόλια σας είναι επίσης συνθηματολογία, πέραν της ουσίας. Και σας παρακαλώ, ως
αρχιτέκτονα, να αναλάβετε τις ευθύνες σας, τόσο προσωπικά, όσο και συλλογικά
(μέσω του ΣΑΚ και του ΕΤΕΚ), και να ζητήσετε την εκπλήρωση του δίκαιου
αιτήματος των συμπολιτών σας που ζητούν τα αυτονόητα. Και όλα αυτά, αφού
αδειοδοτήσαμε ή/και κτίσαμε πλησίον σημαντικών περιβαλλοντικά και πολιτιστικά
ευαίσθητων περιοχών, οπως αρχαιολογικών χώρων (π.χ. νεκρόπολη Αμαθούντας) και
αρχαίων μνημείων (π.χ. Μουλιά Γεροσκήπου), εντός (ΖΕΠ Αγία Θέκλα - Ποταμός
Λιοπετρίου) και πλησίον (π.χ. ΤΚΣ & ΖΕΠ Χερσόνησος Ακάμα, ΕΖΔ & ΖΕΠ
Χερσόνησος Ακρωτηρίου, ΤΚΣ / ΕΖΔ Θαλάσσια Περιοχή Μουλιά) περιοχών του Δικτύου
Natura 2000, εντός ΠΕΕΧ (π.χ. Δήμου Λεμεσού), εντός Παράκτιας Ζώνης Προστασίας
(π.χ. Κόλπος Λεμεσού), κτλ. Μέχρι τότε, την οποιαδήποτε συμφωνία στα χαρτιά
ή/και στην οθόνη, από οποιοδήποτε άτομο ή οποιαδήποτε συλλογικότητα, προσωπικά
την ακούω βερεσέ. Και κάτι τελευταίο, αδυνατώ να κατανοήσω - από τη στιγμή που
γνωρίζετε, αντιλαμβάνεστε και συμφωνείτε με όσα γράφω - γιατί κατηγορείτε τους
απλούς πολίτες (οι περισσότεροι από τους οποίους προφανώς δεν είναι νομικοί,
αρχιτέκτονες, πολεοδόμοι, περιβαλλοντολόγοι, πολιτικοί μηχανικοί, κτλ) για
«συνθηματολογία», αντί να τους βοηθήσετε να τεκμηριώσουν τα - κατά τα άλλα -
λογικά, αυτονόητα, ορθά και δίκαια αιτήματα τους. Και αντί αυτού βάλλετε
εναντίον τους, λες και πρόκειται για 5-10 παλαβούς που βγήκαν να φωνάξουν μια
αρλούμπα. Λίγος σεβασμός δεν βλάπτει...
3. Αγαπητέ ..., σε αυτό το group έχουν
αναφερθεί επιφυλάξεις και προβληματισμοί που προκύπτουν από την λανθασμένη
πεποίθηση ότι τα ψηλά κτίρια συνεπάγονται περισσότερο εμβαδόν, αριθμό
διαμερισμάτων, χώρων σταθμέυσεων και πίεση στις υποδομές σε σχέση με συμβατικά,
το οποίο δεν ευσταθεί και νομίζω συμφωνείς. Σκοπός μου είναι να υποδείξω αυτή
την παρανόηση ώστε να αναδειχθούν οι σοβαροί προβληματισμοί που ανέφερες. Δεν
συμφωνώ μαζί σου για να σου είμαι αρεστός, συμφωνώ ότι αύτα είναι τα θεσμικά
και τεχνικά θέματα που θα πρέπει να επικεντρωθούμε να λύσουμε. Ως μελετητές,
ακολουθούμε τη τρέχουσα νομοθεσία και συγχρόνως θεωρούμε χρέος μας να
προσπαθούμε να πείθουμε τους πελάτες μας για την ανάγκη κοινωνικής και
περιβαλλοντικής συνήδησης. Κάποτε το επιτυγχάνουμε, κάποτε όχι. Το υφοστάμενο
νομικό πλαίσιο έχει αδυναμίες και παλαιές αμαρτίες, καθώς και μεγάλη αδράνεια
να συμβαδίσει με τις ραγδαίες εξελίξεις που διαμορφώνουν το δομημένο μας
περιβάλλον. Αν χρειάζονται στελέχωση οι αρμόδιοι φορείς για να αντεπεξέλθουν
τότε να το διεκδικήσουν με την υπόστιρηξη μας. Δεν είναι λόγος να σταματήσει η
ανάπτυξη.
4. Αγαπητέ ..., δεν μπορώ να σχολιάζω ότι
λέει ή γράφει οποιοδήποτε άτομο σ’ αυτό το group. Εμένα με νοιάζει το βασικό
αίτημα των διαχειριστών του group και των πολιτών της Λεμεσού: «Ζητούμε άμεση
παγοποίηση της διαδικασίας αδειοδότησης ψηλών κτιρίων, μέχρι την εκπόνηση
Γενικού Χωροταξικού Σχεδίου και την εκπόνηση και αξιολόγηση Στρατηγικής Μελέτης
Περιβάλλοντικών Επιπτώσεων για τα ψηλά κτίρια. Ταυτόχρονα ζητούμε συμπερίληψη
Δημόσιας Διαβούλευσης σε όλες τις περιπτώσεις αδειοδότησης ψηλών κτιρίων». Και
μ' αυτό ακριβώς συντάσσομαι και αυτό ακριβώς στηρίζω και επικροτώ: https://secure.avaaz.org/en/petition/Proedro_Kypriakis_Dimokratias_kai_Ypoyrgiko_Symvoylio_PsILA_KTIRIA_POY_PAME/
5. Διαφωνώ με το αίτημα παγοποίησης της
αδειοσότηση ψηλών κτιρίων γιατί τότε θα ξεφυτρώσουν στη θέση τους 5όροφα-8όροφα
με 50%-80% κάλυψη, με το ίδιο αριθμό διαμερισμάτων και ΧΣ, χωρίς ελεύθερους
χώρους, με ακριβώς τα ίδια αν όχι και χειρότερα περιβαλλοντικά και κοινωνικά
προβλήματα. Σέβομαι τη διαφορά απόψεων όμως όταν είναι τεκμηριωμένη. Στην ουσία
η ταμπακέρα αφορά τα επιπρόσθετα κίνητρα δόμηση και ΔΧΣ και όχι τα ψηλά κτίρια.
Θα ήθελα να δώ τη συζήτηση να μετατοπίζεται εκεί και να αξιολογηθεί η
χρησιμότητα ή όχι των κινήτρων, τα ωφέλη και οι επιπτώσεις.
6. Αγαπητέ ..., δεν ακολουθείται η ισχύουσα
νομοθεσία, αλλά εφαρμόζεται ένα σχέδιο ανάπτυξης που καθιστά την εξαίρεση σε
κανόνα της περιβαλλοντικής, πολεοδομικής και χωροταξικής πολιτικής της χώρας.
Δεν υπάρχει Χωροταξικό Σχέδιο και Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων,
τελεία. Δεν έγινε καμία δημόσια παρουσίαση, ακρόαση και διαβούλευση, τελεία.
Δεν υφίσταται επαρκής παρακολούθηση και αποτελεσματική εφαρμογή ουσιωδών όρων
περιβαλλοντικής έγκρισης και πολεοδομικής αδειοδότησης, τελεία. Αυτό εγώ το
ονομάζω αναπτυξιακή πολιτική έκτακτης ανάγκης. Και μέχρι να καλύφθουν αυτά τα
κενά, δεν μπορεί να συνεχιστεί η υποβολή και έγκριση αιτήσεων χορήγησης
πολεοδομικών αδειών, τελεία. Ελπίζω να μην το καταλάβουμε με τον άσχημο τρόπο,
αλλά δυστυχώς αυτό βλέπω να γίνεται. Η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται ήδη
αντιμέτωπη με μία νέα πιθανή υπόθεση παράβασης του περιβαλλοντικού κεκτημένου,
ίσως τη σοβαρότερη που έχει αντιμετωπίσει από την ένταξη της στην ΕΕ μέχρι
σήμερα που αφορά την ανεπαρκή εφαρμογή της Οδηγίας για την εκτίμηση των
επιπτώσεων στο περιβάλλον από ορισμένα σχέδια ή/και προγράμματα. Τη ζημιά δεν
θα την πληρώσουν αυτοί που έχουν ωφεληθεί από το σχέδιο, αλλά το κράτος και οι
πολίτες. Γι’ αυτό το ξαναλέω, ας αναλάβει ο καθένας την ευθύνη που του
αναλογεί, σε πολιτικό, κοινωνικό, τεχνοκρατικό ή/και επιστημονικό επίπεδο. Δεν
είμαι ενάντια στα ψηλά κτήρια a priori, είμαι ενάντια στη συνέχιση της
ανεξέλεγκτης αδειοδότησης τους χωρίς Χωροταξικό Σχέδιο, χωρίς Στρατηγική Μελέτη
Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, χωρίς Δημόσια Διαβούλευση, εντός ή/και πλησίον
περιβαλλοντικά και πολιτιστικά ευαίσθητων περιοχών. Μπροστά σ' αυτά, η
υποκειμενική κρίση και τα αισθητικά κριτήρια δεν μου λένε απολύτως τίποτα.
Πηγές:
- Οδηγία 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2001, σχετικά με την εκτίμηση
των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων:
- Ο περί της Εκτίμησης των Επιπτώσεων στο
Περιβάλλον από Ορισμένα Σχέδια και/ ή Προγράμματα Νόμος του 2005
[Ν.102(I)/2005]:
- SOS από τμήμα περιβάλλοντος για τα ψηλά
κτήρια – Κατερίνα Ηλιάδη, Ο Πολίτης, Τρίτη, 12/6/2018: http://politis.com.cy/article/sos-apo-tmima-perivallontos-gia-ta-psila-ktiria
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου