Το «Πέρα Πεδί» της Λεμεσού: οι «Πύργοι», η αρπαχτή του «γρήγορου κέρδους», οι οικολογικές, κοινωνικές και πολιτισμικές συνέπειες και η διαπλοκή [η πώληση διαβατηρίων, τα δικηγορικά γραφεία, οι developers και «ποιος κυβερνά τελικά σε τούτο τον τόπο;»]

Όταν ξέσπασε πέρσι το σκάνδαλο με το έργο που ουσιαστικά προέβλεπε την αποψίλωση ενός σημαντικού μέρους της δασικής γης στο Πέρα Πεδί για να ανεγερθεί ένα resort για πλούσιους τουρίστες, η εμπλοκή του Ν. Αναστασιάδη μέσω συμφερόντων, ήταν εμφανής και στην περίφημη καταγραφή «Nicos Plots». Τελικά, το έργο δεν έλαβε περιβαλλοντική έγκριση και πολεοδομική άδεια στο πλαίσιο της κοινωνικής κατακραυγής, αλλά και της εικόνας ενός προέδρου κατά την θητεία του οποίου προωθούνταν τέτοια έργα.

Το θέμα των πύργων στην Λεμεσό και όχι μόνο, από μια άποψη φαίνεται να έχει ξεκινήσει από πολύ πιο πριν. Ουσιαστικά, ωστόσο, αποτελεί μέρος από την ίδια πρακτική με το έργο στο Πέρα Πεδί. Στην επιφάνεια προβάλλεται σαν κάτι «μοντέρνο» [ξέφτισε και αυτή η καημένη η λέξη] και ότι θα έχει ευρύτερα οφέλη [και στις δύο περιπτώσεις – Πέρα Πεδι και Πύργοι – το υποτιθέμενο κέρδος αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την εισροή ξένων κεφαλαίων], αλλά μόλις σηκώσει κανείς το επιφανειακό επίπεδο, ξαφνικά οι οικολογικές και οι ευρύτερες επιπτώσεις μοιάζουν τρομακτικές.

Όπως και η υλοτόμηση μίας μεγάλης έκτασης δασικής γης, έτσι και η ανέγερση κτηρίων ενέχει δυσμενείς επιπτώσεις, οι οποίες θα αλλάξουν το βιωματικό χώρο της Λεμεσού. Αδιαμφισβήτητα, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις θα είναι σοβαρές και αρνητικές, ενώ παράλληλα σε οικονομικό επίπεδο θα φορτώσουν ένα δυσβάστακτο κόστος στους κατοίκους για το χατίρι μερικών πλουσίων που απλά θα αγοράσουν διαμερίσματα για διασφαλίσουν τη δυνατότητα φοροδιαφυγής από τις χώρες τους...

Η Αρπαχτή και η Διαπλοκή

Επιπλέον, και στις δύο περιπτώσεις, το μέσο των προτεινόμενων έργων [τα οποία έχουν/είχαν ως στόχο το γρήγορο εύκολο κέρδος για μερικούς, με αποτέλεσμα τις μακροπρόθεσμων αρνητικές επιπτώσεις για τους πολλούς] φαίνεται να είναι – αποκαλυπτικά για το κλίμα διαπλοκής αυτής της εποχής - ο πρόεδρος. Στο Πέρα Πεδί είχε μερίδια τα οποία έκανε ότι δεν γνώριζε. Στην υπόθεση των Πύργων είναι η κυβέρνηση του που άνοιξε διάπλατα τους ασκούς του Αιόλου στην πώληση διαβατηρίων, ενώ το δικηγορικό γραφείο της οικογένειας του φέρεται να παίζει σημαντικό ρόλο σε αυτό το παιχνίδι.

Ουσιαστικά, οι Πύργοι είναι η προέκταση της πώλησης διαβατηρίων – για εύκολο γρήγορο κέρδος μερικών. Αλλά θα μείνουν για πάντα ένα βάρος στην τοπική κοινωνία. Και αν τώρα το κόστος το βιώνουν ήδη οι γείτονες, οι σημαντικές επιπτώσεις θα είναι ευρύτερες αργότερα. Γιατί αν οι κανόνες θεσπίζονται με τέτοιο τρόπο, ώστε να ευνοείται «κατά παρέκκλιση» ο κάθε πλούσιος, αύριο αυτή η πρακτική θα επεκταθεί παντού. Κάθε πλούσιος θα μπορεί να εξαγοράζει «κάτ’ εξαίρεση άδεια» και τρέχα γύρευε να βρεις το δίκαιο σου με κανόνες, οι οποίοι επιτρέπουν σε άτομα/λειτουργούς που δεν ελέγχονται από κανένα, να χορηγούν άδειες χωρίς κανένα έλεγχο.

Το θετικό είναι ότι άρχισε η συνειδητοποίηση των συνεπειών. Σε αυτό το πλαίσιο, εκτός από κείμενα στο διαδίκτυο [και το θέμα αναπόφευκτα συνδέεται με το ζήτημα της πώλησης διαβατηρίων], άρχισαν και οι πρώτες συγκεντρώσεις και συζητήσεις στη Λεμεσό, η οποία φαίνεται να αποτελεί τον κύριο στόχο αυτής της αρπαχτής των διαβατηρίων με τους πύργους των developers.

Μια παρουσίαση στο πλαίσιο των κινητοποιήσεων διεκδίκησης του χώρου και του δικαιώματος στην πόλη από τους Λεμεσιανούς: Ένα πλαίσιο δανειοδοτήσεων γεμάτο προνόμια εξαίρεσης… προφανώς για ημετέρους. Και όταν έχουν 2.5 εκατομμύρια να δώσουν ποια παρέκκλιση δεν είναι εφικτή;

Σε αυτό το πλαίσιο, την Πέμπτη, 12 Μαΐου διοργανώθηκε μία εκδήλωση με θέμα τα ψηλά κτήρια στην Λεμεσό. Ήταν η δεύτερη συγκέντρωση και το σκηνικό φαίνεται να αποκτά ένα είδος δυναμικής. Στο ακροατήριο ήταν άτομα τα οποία κατοικούν σε περιοχές που επηρεάζονται και οι οποίοι/ες έχουν ήδη αυτό-οργανωθεί προσπαθώντας να βρουν το δίκαιο τους – χωρίς επιτυχία μέχρι στιγμής. Υπήρχαν επίσης άτομα γενικά από τον οικολογικό, τον αρχιτεκτονικό και τον εναλλακτικό χώρο της Λεμεσού.

Το κεντρικό στοιχείο της συγκέντρωσης ήταν η παρουσίαση του κ. Γιάννη Κακουλλή, Μηχανολόγου Μηχανικού και Γραμματέα της Περιφερειακής Επιτροπής Λεμεσού του Επιστημονικού και Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου (ΕΤΕΚ). Η παρουσίαση εστιάστηκε βασικά στην υπάρχουσα νομοθεσία. Αρχικά, έγινε αναφορά στα σημερινά δεδομένα, σύμφωνα με τα οποία αδειοδοτήθηκαν, ανεγείρονται ή σχεδιάζονται περίπου 40 πύργοι παγκύπρια, εκ των οποίων πέραν των 30 στην Λεμεσό. Το χειρότερο, ωστόσο, ήταν η ανάγνωση της νομοθεσίας. Ο υπουργός εσωτερικών φαίνεται να είναι ο απόλυτος άρχων του παιχνιδιού και μπορεί να κάνει όποια αυθαιρεσία τον βολεύει όπως φαίνεται, χωρίς να υπάρχει κανένας έλεγχος… Το ίδιο ισχύει και για τον Διευθυντή του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, ο οποίος πλέον ουσιαστικά έχει το δικαίωμα να χορηγεί πολεοδομικές άδειες κατά παρέκκλιση χωρίς να υπάρχει το απαραίτητο κανονιστικό πλαίσιο.

Θα μπορούσε να πει κανείς ότι το ζήτημα αυτών των παραθύρων εξαίρεσης ίσως να έχει να κάνει με τις ιδιαιτερότητες της Κύπρου, όπου διάφορα άτομα μπορούν να επικαλεστούν χωρίς επαρκή αιτιολόγηση «ειδικές συνθήκες». Όμως, σαφέστατα, το νομοθετικό πλαίσιο προκαλεί από μόνο του τον πειρασμό της παράβασης. Μέχρι στιγμής, τουλάχιστον, η πολεοδομική πολιτική υπαγόταν σε κάποιους κανόνες. Η υπόθεση με την πώληση διαβατήριων φαίνεται να στηρίζεται πλέον στο Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως. Ο κ. Κακουλλής φυσικά δεν έκανε καν νύξη – αλλά η εικόνα ήταν σαφής: από ένα σημείο και μετά οι τοπικοί Κύπριοι αξιωματούχοι δεν είχαν να κάνουν με ένα μέσο συμπολίτη τους, που ζητά κάποια παρέκκλιση. Πλέον, έχουν απέναντι τους εκατομμυριούχους, οι οποίοι δίνουν 2.5 εκατομμύρια για να αποκτήσουν διαβατήριο και σπίτι ή διαμέρισμα. Ξαφνικά οι ευκαιρίες για χορήγηση πολεοδομικών αδειών κατά παρέκκλιση εκτοξεύτηκαν, έχοντας ως στόχο το γρήγορο και εύκολο κέρδος για τους επιχειρηματίες ανάπτυξης γης.

Το ιστορικό που παρουσίασε ο κ. Κακουλλής ήταν σαφές – τόσο το σχέδιο για πώληση διαβατήριων, όσο και το σχέδιο για ψηλά κτήρια προϋπήρχε της κρίσης, αλλά μετά το 2014 φαίνεται ότι έγινε κεντρικό σημείο αναφοράς. Στόχος είναι πλέον η προσέλκυση εκατομμυριούχων, οι οποίοι τάχα καλύπτουν κάποιες τρύπες στα δημόσια οικονομικά χρηματοδοτώντας την ανέγερση των πολυώροφων πύργων, οι οποίοι θεωρείται ότι θα αναζωογονήσουν την τοπική οικοδομική βιομηχανία.

Και όπως συνέβηκε και με το άνοιγμα των τράπεζων σύντομα το όλο σκηνικό ξέφυγε από τον όποιο έλεγχο. Τα μερικά κτήρια έγιναν ξαφνικά όσα περισσότερα μπορούσαν να γίνουν.

Η ανάλυση του κ. Κακουλλή για τα επίσημα έγγραφα ήταν από μόνη της ένα σοκ. Ουσιαστικά, ενσωματώνονται κάποιες διατάξεις για προστασία των ατόμων που έχουν σπίτια ή περιουσία δίπλα από τους πύργους, αλλα σχεδόν αναιρούνται από το γεγονός ότι ανοίγονται αμέσως παραθυράκια για χορήγηση παρεκκλίσεων.

Όπως το έθεσε γλαφυρά ένα από τα επηρεαζόμενα άτομα: «Είχα ζητήσει να βάλω φωτοβολταϊκά πλαίσια και όταν κάλεσα τον ειδικό να μου κάμει μια εκτίμηση, μου είπε: γιατί να βάλεις οτιδήποτε τώρα; Περίμενε να δεις πρώτα αν θα έχεις ήλιο μετά που θα κτιστούν οι πύργοι». Η θέση του, βέβαια, ήταν απόλυτα ρεαλιστική...

Ουσιαστικά, οι πολυώροφοι πύργοι αποτελούν αυτήν την στιγμή μια χρυσοφόρα επιχείρηση για δύο μικρές ομάδες ατόμων: τους δικηγόρους που κάνουν τους μεσάζοντες για να δοθούν διαβατήρια και τους developers που προχωρούν σε νέες μεγάλης κλίμακας ασύμβατες αναπτύξεις. Για τους υπόλοιπους, η ανέγερση των πολυώροφων πύργων δεν απειλεί μόνο την αισθητική τους... Άλλο, είναι να έχεις 5-10 ψηλά κτήρια σε ολόκληρη την Κύπρο και άλλο να απλώνεται μια επιδημία ανέγερσης πολυώροφων πύργων με δεκάδες ορόφους σε μία πόλη, με μοναδικό στόχο να πουληθούν διαμερίσματα σε ξένους που απλά θα περνούν μερικές μέρες και μετά θα είναι εγκαταλειμμένα.

Οι επιπτώσεις στους υπόλοιπους

Καταρχήν, οι επιπτώσεις στους κατοίκους των περιοχών που ανεγείρονται τα ψηλά κτήρια είναι δραματικές, λόγω του περιορισμού της οπτικής επαφής τόσο με την θάλασσα, όσο και με τον ουρανό. Ουσιαστικά, αρκετοί περίοικοι θα κατοικούν υπό μόνιμη πλέον σκιά…

Ακόμα χειρότερα, όμως, για να οικοδομηθούν αυτοί οι πολυώροφοι πύργοι θα χρειαστούν έργα υποδομής [για το νερό ύδρευσης, για το αποχετευτικό σύστημα, κοκ], τα οποία θα επωμιστούν οι πολίτες, ενώ οι επιπτώσεις αυτών των μεγαθηρίων στο αστικό περιβάλλον και τοπίο είναι σημαντικές και προπάντων αρνητικές. Μάλιστα, ένα σημαντικό ζήτημα που τίθεται είναι ότι η πυροσβεστική δεν έχει καν την τεχνική δυνατότητα να μπορεί να επέμβει σε περίπτωση πρόκλησης πυρκαγιάς σε πολυώροφους πύργους. Θα χρειαστεί νέα μηχανήματα προφανώς για το χατίρι μερικών ατόμων…

Πλέον, είναι δεδομένο ότι ο βασικός στόχος των πολυώροφων πύργων είναι η απόκτηση ακίνητης ιδιοκτησίας από πλουσίους που επιθυμούν να μετακινούν χρήματα ή να φοροδιαφεύγουν κεφάλαια, χωρίς καν να κατοικούν μόνιμα στην Κύπρο.

Ωστόσο, οι αλλαγές στο αστικό περιβάλλον και το τοπίο θα είναι δραματικές… ουσιαστικά, μια ομάδα πλουσίων αγοράζει μέρος από τον ουρανό των κυπρίων πολιτών και αποκτά σπίτια πάνω από το κεφάλια τους. Η έννοια της νέο-αποικιοκρατίας ακούστηκε έντονα. Ουσιαστικά, ο βιωματικός χώρος των ανθρώπων θα αλλάξει δραματικά.

Η ευρύτερη επίδραση στην κοινωνία: η αυθαιρεσία σε βάρος των γειτόνων και του κοινού / των κοινών

Και οι επιπτώσεις δεν θα περιοριστούν στο χώρο που θα «φυτρώνουν» οι πολυώροφοι πύργοι – η μαζική πώληση διαβατηρίων και η καθιέρωση τους σαν σύμβολο μιας ελίτ που μπορεί να αγοράζει και να πουλά τα πάντα, θα σημαίνει ότι αυτός που έχει τέτοια ποσά θα μπορεί να αγοράζει την δυνατότητα να κτίζει ότι θέλει, όπου θέλει, όπως θέλει και όποτε θέλει. Και όλα αυτά για ένα διαμέρισμα στο οποίο θα κατοικεί για ελάχιστες μέρες [εάν κατοικεί], αλλά θα είναι σύμβολο μιας εξουσίας που μπορεί να έχει ότι θέλει με ξένο χρήμα.

Αλλά με την ίδια νοοτροπία κάποιος θα μπορούσε να κτίζει ότι θέλει [αν έχει λεφτά] εξαγοράζοντας «παρεκκλίσεις» εις βάρος του οποιουδήποτε γείτονα του/της… Αυτό το πρότυπο είναι επικίνδυνο για όλους, σε όλη την Κύπρο… Σε αυτό το πλαίσιο, το ζήτημα που τίθεται και πάλι είναι το θέμα των κοινών. Ένα χωράφι, ένα οικόπεδο έχει ατομικό ιδιοκτήτη, αλλά ο περιβάλλων χώρος, ο αέρας, η θέα και οι οπτικές φυγές, η πρόσβαση στον ουρανό και την θάλασσα είναι κοινά. Ακόμα περισσότερο, οι δρόμοι, η υδροδότηση, η ηλεκτροδότηση, η αποχέτευση, η πυρόσβεση, το υπέδαφος και τα υπόγεια ύδατα, εν τέλει οι επιπτώσεις είναι κοινά. Κοινές είναι επίσης και οι αισθήσεις του βιωματικού χώρου, του φυσικού και πολιτιστικού τοπίου μιας πόλης ή ενός οικισμού ή μιας περιοχής ολόκληρης. Μπορεί κάποιος να θέλει για το ιδιωτικό του συμφέρον να υποβαθμίσει το περιβάλλον και το τοπίο, να αλλοιώσει τη φυσική και πολιτιστική κληρονομιά ή να κτίσει εις βάρος ενός χώρου και των κοινών. Ωστόσο, το γρήγορο χρήμα της αρπαχτής δεν ενδιαφέρεται για τις συνέπειες, δεν ενδιαφέρεται για τα κοινά, αντίθετα θέλει να προβάλει και σημειολογικά πια με το ύψος των πύργων πάνω από τις κατοικίες των θνητών / ιθαγενών μια εξουσία που επιβάλλεται σε βάρος των κοινών αγαθών και πόρων των ανθρώπων...

Τόσο το έργο στο Πέρα Πεδί όσο και τα ψηλά κτήρια στην Λεμεσό, όπως η μαρίνα στην Αγία Νάπα και το καζίνο στο Λεμεσού, συνιστούν διακυβεύματα επιβολής του ιδιοτελούς συμφέροντος [πολιτικών που πουλούν διαβατήρια, developers που κτίζουν πύργους και των περιφερομένων πλουσίων της φοροδιαφυγής στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα] έναντι της ιστορικής βιωματικής εμπειρίας των ανθρώπων, των συλλογικοτήτων τους και των κοινωνιών τους...

Αναδημοσίευση των εκτιμήσεων του κ. Κακουλλή

για τις επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης ανέγερσης Ψηλών Κτηρίων

[από τον «Διάλογο», του Χ. Χαραλάμπους]

40 περίπου κτίρια από 16 μέχρι 37 ορόφους θα υψωθούν στα επόμενα λίγα χρόνια κατά μήκος του παραλιακού μετώπου

«Ξεπουλούν τη Λεμεσό για πρόσκαιρα οικονομικά οφέλη…»

Σειρά αρνητικών επιπτώσεων επισημαίνονται από το ΕΤΕΚ

Το φαινόμενο των ουρανοξυστών είναι αποτέλεσμα της κρίσης, εκτιμά ο μηχανολόγος και Γραμματέας της Περιφερειακής Επιτροπής Λεμεσού του ΕΤΕΚ, Γιάννης Κακουλλής, λέγοντας ότι  «οι Αρχές θορυβήθηκαν και επιδόθηκαν στην παροχή κάποιων κινήτρων και χαλαρώσεων και ξαφνικά ανακάλυψαν ότι αν πουλήσουμε διαβατήρια σε ξένους είναι ένα μεγάλο έσοδο και τους θέτουμε όρο να αγοράζουν ακίνητα κάποιων εκατομμυρίων κι αυτό έδωσε το πράσινο φως στους επιχειρηματίες για αναπτύξεις».

Το πρόβλημα όμως, όπως αναφέρει, βρίσκεται στο ότι όλα αυτά δεν έχουν μελετηθεί και επικράτησε μια πολεοδομική αναρχία. «Αρχικά υπήρχε ένα σχέδιο για ανέγερση ψηλών κτιρίων σε σημεία-κόμβους της Λεμεσού, αλλά μόνο εκεί δεν γίνονται ψηλά κτίρια». Έπρεπε, όπως τονίζει, να είχε προηγηθεί μια δημόσια διαβούλευση με αρχιτέκτονες, μηχανικούς και άλλους ειδικούς αλλά και με τον κόσμο. Δεν έγινε επίσης συγκοινωνιακή μελέτη. «Κτίζονται όλα αυτοί οι ουρανοξύστες κατά μήκος του παραλιακού, αλλά δεν προβληματίστηκε κανένας πώς θα διοχετεύεται η κυκλοφορία όταν κατοικηθούν ή χρησιμοποιηθούν για επαγγελματικούς ή άλλους σκοπούς αυτά τα κτίρια, κάποια από τα οποία δεν έχουν έξοδο προς τον παραλιακό αλλά στο πίσω μέρος, όπου οι δρόμοι είναι στενοί και ήδη πνιγμένοι στα αυτοκίνητα».

Με βεβαιότητα εκφράζεται ο κ. Κακκουλής και για τις τεράστιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, εξηγώντας ότι «σε μια κατοικημένη περιοχή με ψηλά κτίρια η θερμοκρασία είναι πιο ψηλή το καλοκαίρι, ενώ λόγω της σκίασης που θα υπάρχει θα εκμηδενιστεί η λειτουργικότητα ηλιακών θερμοσιφώνων και των φωτοβολταϊκών». Εκφράζει και την εκτίμηση ότι όλοι αντιλαμβάνονται τα σοβαρά προβλήματα που δημιουργούνται, αλλά «δεν θέλουν να σταματήσουν την ανάπτυξη, αν αυτό σημαίνει ανάπτυξη, αφού εκείνοι που επωφελούνται είναι οι κατασκευαστές, οι δικηγόροι που παρέχουν υπηρεσίες σε ξένους που θέλουν την υπηκοότητα και κάποιοι άλλοι, όχι όμως οι πολίτες αυτού του τόπου, οι οποίοι θα υποστούν και τις συνέπειες…».

Τονίζοντας ότι «αυτό που γίνεται δεν συνιστά μια όμορφη πόλη όπως κάποιοι θέλουν να την παρουσιάζουν», εκφράζει τη θλίψη του γιατί «ξεπουλούμε το ομορφότερο μέρος της Λεμεσού για μια γρήγορη ανάπτυξη… Εξαργυρώνουμε ουσιαστικά το περιβάλλον για γρήγορα και πρόσκαιρα οικονομικά οφέλη χωρίς να βλέπουμε το μέλλον των επόμενων γενιών».

http://dialogos.com.cy/blog/i-lemesos-ipo-ti-skia-ton-ouranoxiston/