Η επέκταση της επικράτησης των νικητών του Συριακού πολέμου στις Λιβανέζικες εκλογές, οι ΗΠΑ ενισχύουν την ευρωασιατική διασύνδεση με την αποχώρησή τους από την συμφωνία με το Ιράν, ενώ των μπλοκ των ηττημένων κατασκευάζει ακόμα θεάματα

Οι εκλογές στον Λίβανο και η νέα γεωπολιτική ισορροπία στην ανατολική Μεσόγειο

Οι εκλογές στον Λίβανο συνέπεσαν ουσιαστικά με την πλήρη εκκαθάριση των θυλάκων ισλαμιστών στο εσωτερικό της Συρίας. Σε αυτό το πλαίσιο, οι εκλογές είχαν και μια γεωπολιτική διάσταση – από την μια ήταν η συμμαχία στην οποία συμμετέχει και η Χιζμπολάχ, η οποία αναγνωρίζεται σαν «οργανωμένη ενοπλη μορφή της Αντίστασης» στις παρεμβάσεις του Ισραήλ, και από την άλλη μια συμμαχία με φιλοδυτική και κυρίως φιλοσαουδαραβική διάσταση. Έχασαν οι φιλοδυτικοί και οι φιλοσαουδάραβες.

Τα τελικά αποτελέσματα ανέδειξαν μια σαφή πλειοψηφία του μετώπου της αντίστασης, στο οποίο συμμετείχε και  το Ελεύθερο πατριωτικό κίνημα του Μ. Αούν, και κόμματα και κινήσεις από την σιητικη και την σουνιτικη κοινότητα.

Η επιτυχία του μετώπου σημαίνει ότι στο υπάρχον πολιτικό πλαίσιο του Λιβάνου θα αναδειχθούν και πάλι αξιωματούχοι από τις διάφορες κοινότητες αλλα σαφώς το ηγεμονικό πλαίσιο καθορίζεται από την συμμαχία κοσμικών, χριστιανών, σιητων και σουνιτών η οποία κέρδισε και στην Συρία και τωρα στον Λίβανο… Και η μεγάλη δύναμη η οποία αναδύεται περιφερειακά είναι το το Ιράν και σε δεύτερο πλάνο η Τουρκία… Αντίθετα, η Σαουδική Αραβία και το απομονωμένο Ισραήλ που αναγκάζεται να κανει πολιτική μες συγκαλύψεων, δέχτηκαν ακόμα μια ήττα…

Είναι σε αυτό το πλαίσιο το οποίο πρέπει να δει κανείς και το ζήτημα των σχέσεων Ιράν-ΗΠΑ αλλα και των θεαματικών ισραηλινών βομβαρδισμών λίγο μετα τις εκλογές αλλα και την ανακοίνωση Τραμπ ότι οι ΗΠΑ αποχωρούν από την συμφωνία με το Ιράν…

Στο θεαματικό επίπεδο, το Ισραήλ που έχει αποδυθεί τον τελευταίο καιρό σε μια μεγάλη εκστρατεία κατασκευής κλίματος υπερ των θέσεων του, ή τουλάχιστον αποφυγής της απομόνωσης όπως φάνηκε και στο ψήφισμα το ΟΗΕ πρόσφατα, προσπάθησε να παρουσιάσει τις επιθέσεις του σαν ..είδος άμυνας απέναντι σε ιρανικούς πυραύλους… Όπως γίνεται συνήθως με την ισραηλιτική προπαγάνδα, τίποτα δεν τεκμηριώθηκε… Απλώς δόθηκε ένα κλίμα έντασης. Επί της ουσίας ωστόσο, τίποτα δεν άλλαξε επί του εδάφους στην Συρία – οι σύμμαχοι του Ισραήλ, οι ισλαμιστές, μέσω των οποίων έλπιζε να οδηγηθεί ο συριακός εμφύλιος σε μακροχρόνια διάρκεια και να ακολουθήσει ένα σενάριο Λιβύης, απέτυχε… και όχι μόνο απέτυχε αλλά η αλλαγή στρατοπέδου της Τουρκίας σημαίνει ότι η απομόνωση του Ισραήλ στην περιοχή γίνεται όλο και πιο έντονη… Σε αυτό το πλαίσιο, το Ισραήλ έλπιζε και στις Λιβανέζικες εκλογές να περιορίσουν την επιρροή της Χιζμπολάχ, η οποία δεν αντιμετωπίζεται μόνο σαν οργάνωση των σιητών, αλλά σαν οργάνωση των Λιβανέζων γενικότερα, η οποία μπορεί να αντισταθεί στο Ισραήλ – με δεδομένο ότι ο λιβανέζικος στρατός δεν έχει τέτοιες ικανότητες ή εξοπλισμό. Η Χιζμπολάχ σε διάφορα πλαίσια έχει καταφέρει να αναδειχθεί σε λιβανέζικη δύναμη, παρά απλώς σε σιητική πολιτοφυλακή – και αυτό φάνηκε και με την απαγωγή Χαρίρι από τους Σαουδάραβες – όταν ο ηγέτης  της Χιζμπολάχ λειτούργησε ουσιαστικά σαν εκφραστής  της λιβανέζικης κοινωνίας ζητώντας την απελευθέρωση του……

Έτσι το Ισραήλ έχει δεχθεί την τρίτη του συνεχόμενη ήττα μετά την αποτυχία της προώθησης της ανεξαρτητοποίηση του ιρακινού Κουριδστάν.

Η αμερικανική κίνηση αποχώρησης από την συμφωνία με το Ιράν και οι απρόσμενες για τους υποστηρικτές της συνέπειες: η πιο βαθιά διασύνδεση της Ευρασίας

Σε αυτό το πλαίσιο, η απόφαση του Τραμπ να αποσυρθεί από την συμφωνία με το Ιράν, ήταν βέβαια, όπως και πολλά άλλα εκτός του αρχικού του προεκλογικού προγράμματος που μάλλον είχε ως στόχο τον απεγκλωβισμό των ΗΠΑ από την περιοχή, αλλά εξυπηρετούσε, για την ώρα τουλάχιστον τα συμφέροντα, της κυβερνητικής συμμαχίας στο Ισραηλ, η οποία στηρίζει τον Νετανιάχου, ο οποίος είναι υπό διερεύνηση για διαπλοκή..

Αν η υπόθεση προχωρήσει ίσως να είναι ένδειξη ότι στο Ισραήλ διατηρούνται ακόμα κάποιοι θεσμοί ελέγχου της εξουσίας. Αλλά υπάρχει επίσης η πιθανότητα κυβερνητική πλειοψηφία, η οποία στηρίζεται και από την πλειοψηφία των ΜΜΕ, να επιβάλει ουσιαστικά ένα καθεστώς έκτακτης ανάγκης, το οποίο θα νομιμοποιεί ακόμα και την διαπλοκή του Νετανιάχου… Με αυτήν την έννοια το ισραηλιτικό κράτος παλινδρομεί πια σε αυταρχικές μορφές. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο αυταρχισμός προς τα εξω [προς του παλαιστινίους στην Γάζα και την Δυτική Όχθη] γυρίζει πια προς τα μέσα και λειτουργει ενάντια στους ίδιους τους ισραηλίτικους δημοκρατικούς θεσμούς  για τους εβραίους, έστω…

Γεωπολιτικά, η κίνηση Τραμπ θα δυσκολέψει κάπως το Ιράν, αλλά τώρα πια οι κυρώσεις απλώς δυσκολεύουν μακροπρόθεσμα τις εταιρείες των χωρών που τις επιβάλουν… Η κίνηση Τραμπ, φαίνεται να ήταν μια κίνηση αναζήτησης στήριξης από το ισραηλίτικο λόμπι και τις σχέσεις του με τα αμερικανικά ΜΜΕ. Μια ακόμα περίπτωση όπου το εξωτερικό [οι πρακτικές που εφαρμόζονται εκεί] έρχεται να εκδικηθεί στο εσωτερικό [με την χειραγώγηση των εσωτερικών δημοκρατικών θεσμών] όπως είχε παρατηρήσει ο Τσόμσκι στο σχόλιό του η επέκταση των ΗΠΑ σε ένα είδος «Αυτοκρατορίας» υπονόμευσε την Δημοκρατία..

Αυτό το οποίο διαμορφώνεται στην Ευρασία, πια, είναι ένα είδος οικονομικής διασύνδεσης, όπου όλοι οι μεγάλοι οικονομικο-πολιτικοι γίγαντες [Κίνα, Ρωσία, ΕΕ, Ιράν, Ινδία, Τουρκία] αρχίζουν να διασυνδέονται αυτόνομα από τις ΗΠΑ… Οι αμερικάνικες κυρώσεις ουσιαστικά θα μπορούσαν να ευνοήσουν την ΕΕ να αναδειχθεί και είναι ίσως η καλύτερη ευκαιρία για την Γερμανία να οδηγήσει σε ένα νέο είδος αυτονομίας το γεωπολιτικό μπλοκ στο οποίο είχε πιά επιβάλει την οικονομική ηγεμονία της μετά την κρίση του 2009-2015. Θα εξακολουθήσουν, βέβαια, οι φυγόκεντρες τάσεις, αλλά μια θέση στον υπό διαμόρφωση χάρτη της Ευρασίας είναι το βασικό στοίχημα της Γερμανίας με ότι θα είναι στο μέλλον «ο ζωτικός» της χώρος..

Σε αυτό το παιχνίδι, αρχίζουν ήδη να εντάσσονται όλοι – η Βρετανία αναζητεί ιδιαίτερες σχέσεις με την Τουρκία, η Κίνα ανακοινώνει σιδηροδρομική γραμμή προς το Ιράν, ενώ αναπτυσσόταν οι εγκαταστάσεις του νέου κινέζικου δρόμου του μεταξιού…

Σαφώς οι κυρώσεις θα έχουν περιορισμένη ισχύ, αφού τα χερσαία μεγαθήρια της περιοχής [Κίνα, Ρωσία, Τουρκία] μπορούν εύκολα να αγνοήσουν τις ΗΠΑ.. Το ουσιαστικό στοίχημα εδώ είναι πόσο γρήγορα θα αντικατασταθεί πια το δολάριο στις μεταξύ τους σχέσεις – αν το κινεζικό νόμισμα θα γίνει η εναλλακτική πιθανότητα, ή ο χρυσός [για τον οποίο φαίνονται να προετοιμάζονται διάφορες χώρες ανάμεσα τους και η Ρωσία, η Γερμανία και η Κίνα]… Αυτό φαίνεται να είναι και το τελευταίο πια όπλο των ΗΠΑ και δεν είναι τυχαίο ότι μερικές παρεμβάσεις τους έγιναν σε χώρες [όπως το Ιράκ και η Λιβύη] οι οποίες έκαναν κινήσεις αμφισβήτησης του βασικού νομίσματος συναλλαγής στις ενεργειακές αγορές. Αλλά τώρα πια η αμφισβήτησής δεν έρχεται από μεσαίου μεγέθους δυνάμεις…

Και υπάρχει βέβαια και η πρακτική των cryptocurrencies, την οποία υιοθέτησε η Βενεζουέλα στην λατινική Αμερική σαν αντίβαρο στις κυρώσεις και σαν μορφή εναλλακτικού διεθνούς νομίσματος στις συναλλαγές.

Οι ηττημένοι αναζητούν τρόπους να συντηρήσουν την θέση τους

Από την άλλη πλευρά, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ φθίνουν – η συμμαχία των εμιράτων, η οποία χαιρέτησε την απόσυρση των Αμερικανών από την συμφωνία, είναι ουσιαστικά απομονωμένη – και με πηγές εκρήξεων παντού στην περιοχή της. Το Μπαχρέιν είναι μια ανοικτή φυλακή και ένα μόνιμα σε ενέργεια ηφαίστειο, η Υεμένη είναι εμπόλεμη ζώνη, ενώ το πλουσιότερο των Εμιράτων, το Κατάρ, αποσκίρτησε από την σαουδαραβική ηγεμονία προς την συμμαχία Τουρκίας- Ιράν…

Δεν είναι σκηνές πολέμου αυτό που παρακολουθούμε – αλλά αναδιάταξης των δυνάμεων της Ευρασίας, καθώς οι ΗΠΑ αποχωρούν πια…

Με δεδομένο ότι στις ΗΠΑ ο Τραμπ έχει οδηγηθεί στην αναγκαστική αγκαλιά των νεοσυντηρτικών, θα μπορούσε να αναμένεται μια πρακτική υπονομεύσεις των διαδικασιών… Αυτό ήταν άλλωστε και η πρακτική επί Κλίντον στο υπουργείο εξωτερικών – η στήριξη του πραξικοπήματος στην Ουκρανία το 2014 και η καλλιέργεια αντι-ρωσικης υστερίας στην Βαλτική και σε μερικές χώρες της Ευρώπης, έχει σαν στόχο την δημιουργια ρηγμάτων… Όμως όπως και η στρατηγική των Γερμανών στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο αυτή πρακτική βασίζεται σε συμμαχίες με τοπικούς εθνικισμούς, οι οποίοι δύσκολα συνεργάζονται, και συχνά προκαλούν και φαινόμενα μπούμερανγκ…

Θα μπορούσε να περιμένει κανείς ανάλογα και στην Μέση Ανατολή η και την Ασία ευρύτερα, αλλά το οικονομικό πλαίσιο αλληλοδιασυνδέσεων θα δημιουργήσει προοδευτικά μια κατάσταση η οποία δύσκολα να επιστρέψει στο παρελθόν…