Προεκλογικά, εκλογικά και μετεκλογικά σενάρια: Πλήξη ψηφοφόρων, διαπλοκή των ΜΜΕ, κυβερνώσα βουλή, και η «καταιγίδα που έρχεται»[;]
Κατά τη διάρκεια
της συζήτησης για τον προϋπολογισμό ο Αβέρωφ Νεοφύτου, μπροστά στην συνολική
κριτική όλων, έκανε μια ενδιαφέρουσα στροφή – αντί να απαντήσει, προτίμησε την
υπεκφυγή, όχι τυχαία κατά τον Πιμπίσιη, που αναπαράγει τη θέση του νυν
κυβερνώντος κόμματος στον Φιλελεύθερο: « [εισηγήθηκε..]..οι πέτρες αυτές να μην χρησιμοποιηθούν για να κτιστούν τείχη ανάμεσά
τους αλλά γέφυρες. Τοποθέτηση όχι τυχαία, γιατί ξέρει πως οι γέφυρες αυτές
είναι πολύ σημαντικές για τον δεύτερο γύρο των εκλογών και πάνω σ’ αυτή τη
γραμμή κινήθηκε και στη διάρκεια της ομιλίας του»..http://www.philenews.com/eidiseis/paraskinio/article/464638/petres-ga-gfyres.. Για να είναι
κανείς πιο ακριβής, θα μπορούσε να πει ότι ο Αβέρωφ ένοιωσε να αυξάνεται η
απομόνωση στη Βουλή – και ότι μετά τις εκλογές , όποιο και να είναι το κυβερνών
κόμμα θα χρειαστεί να φτιάξει συμμαχίες σε μια Βουλή στην οποία οι «αυτονόητοι»
[την τελευταία δεκαετία] δεσμοί μειώνονται και αυξάνεται το αίσθημα της
αντιπαράθεσης…
Κατά τα άλλα, η προεκλογική εκστρατεία συνεχίζει να είναι
υποτονική και, τουλάχιστον όσον αφορά στα ΜΜΕ, σε πολύ μεγάλο βαθμό ελεγχόμενη
από το επιτελείο Αναστασιάδη. Οι τηλεοράσεις πλην της διαφοροποίησης του Σίγμα
προς Παπαδόπουλο, είναι απολυτά πειθήνιες. Και ανάλογη είναι και η εικόνα στις
εφημερίδες… όπου εκτός από την Χαραυγή, υπάρχει μια κάποια διαφοροποίηση του
Φιλελευθέρου προς τον απορριπτισμό [άρα
κάπως – αλλά όχι δραματικά- προς Παπαδόπουλο] όπου τελικά σε αυτό χωράνε όλοι,
πλην του Μαλά. Σε γενικές γραμμές, υπάρχουν δυο θεματικές [κυπριακό –
οικονομία] όπου το εκλογικό επιτελείο του ΔΗΣΥ, παρά την υπεροπλία στα ΜΜΕ
πρακτικά σύρεται προς τη ρητορική των αντιπάλων του – ουσιαστικά λόγω της
ετερογένειας την οποία προσπαθεί να συσπειρώσει ο απερχόμενος πρόεδρος.
Έτσι, στο κυπριακό η πολιτική ατζέντα
έχει μετατοπιστεί πλήρως, πια, προς τον απορριπτισμο είτε της υπεκφυγής, είτε
της σκληρής γραμμής της άμεσης διακοπής των συνομιλίων [υποψήφιοι είναι
διαφορετικές εκδοχές αυτού του σκηνικού – Αναστασιάδης, Παπαδόπουλος, Λιλλήκας,
Χρίστου – με μόνο τον Μαλά να διαφοροποιείται ουσιαστικά] ενώ στα
κοινωνικό-οικονομικά φαίνεται να υιοθετείται η ατζέντα της αριστεράς για
κοινωνική πολιτική – από όλους, πια, αφού κανένας δεν φαίνεται να υιοθετεί την
νεοφιλελεύθερη ατζέντα του 2012. Άλλωστε και τότε οι δημοσκοπήσεις δεν
έδειχναν, καν, να έχει λαϊκή στήριξη παρα την προώθηση του από την πλειοψηφία
των ΜΜΕ…
Σε αυτό το
πλαίσιο, ο Αναστασιάδης φαίνεται να έχει συσπειρώσει την δεξιά σε μεγάλο βαθμό,
ο Παπαδόπουλος φαίνεται, επίσης, να καταφέρνει να δημιουργήσει ένα πόλο του
κέντρου, που μέχρι στιγμής τον οδηγεί στο δεύτερο γύρο με σοβαρές, πια,
πιθανότητες να κερδίσει τον Αναστασιάδη, ενώ ο Μαλας ανεβαίνει σε μια
προσπάθεια να φτάσει τον Παπαδόπουλο σε σχέση με την είσοδο στον δεύτερο γύρο,
ή να συσπειρώσει τη μεγαλύτερη μερίδα της ιστορικής αριστεράς. Το πιο
ενδιαφέρον, ωστόσο, πέρα από το ποιός θα εκλεγεί είναι και το πώς θα
διαμορφωθεί το σκηνικό της επομένης μέρας – και κοινωνικά, καθώς η προεκλογική
δυσφορία αργά ή γρήγορα θα εκφραστεί [και ίσως και εκρηκτικά. αν προκύψει
συγκυρία -όπως με την αντίδραση στο καθολικό κούρεμα τον Μάρτιο του 2013] αλλά
και στη Βουλή…
Τα πειθήνια ΜΜΕ: τηλεοράσεις από το παρελθόν – όταν μόνο
το Σίγμα διαφοροποιείται, η επιστροφή στο χθες είναι σχεδόν ολοκληρωτική..
Το ΡΙΚ έχει
επιστρέψει με άλματα προς τα πίσω στην εποχή της προεκλογικης με μαζικο κοψιμο
των κορδελών. Γενικώς, ότι δήλωση θέλει το προεκλογικό επιτελείο την έχει
αναμεσά στις πρώτες ειδήσεις. Τη Δευτέρα 11/12 λ.χ. στην αρχή των ειδήσεων το
ΡΙΚ είχε διεθνείς ειδήσεις [λόγω της έντασης στην Μέση Ανατολή] αλλά μόλις
έφτασε στα τοπικά, αντί της συζήτησής στην Βουλή, η οποία και θεσμικά και
ειδησεογραφικά ήταν πρώτη είδηση, ξαφνικά εμφανίστηκε ως κύρια τοπική είδηση
μια τελετουργική εκδήλωση λόγω της ημέρας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων – και το
κλου του θέματος ήταν μια μακροσκελής απάντηση του Αναστασιάδη στο πρόεδρο του
Ανωτάτου [ο οποιος αναφερτηκε σε ελλειψεις στα δικαστηρια] με έμφαση στο ότι η
κυβέρνηση αντιμετώπισε την ..οικονομική κρίση. Μετά είχε και μερικά
δευτερόλεπτα ο Κ. Κληρίδης [ήταν και αυτός ομιλητής] μετα ακολούθησε αναφορά σε
άλλη εκδήλωση των Ασσιωτων, και ..μετα η Βουλή. Τα ιδιωτικά κανάλια δεν είναι
σε καλύτερη κατάσταση: ο Αντένα είναι εμφανώς εξαρτώμενος του προεδρικού από
ποικίλα συμφέροντα [ανάμεσα τους και τα 50 εκατομμύρια που χάρισε ο υπουργός
οικονομικών στον ΟΠΑΠ – δικηγόρος του οποίου είναι ο ιδιοκτήτης του καναλιού],
ο Άλφα ανήκει [έστω και τυπικά έμμεσα] στον κ. Χάσικο, άρα στον ΔΗΣΥ, το TVONE, του
αρχιεπισκόπου, έχει τα δικά του δίκτυα εξυπηρετήσεων από το προεδρικό κοκ…
Σε αυτό το πλαίσιο,
η τηλεοπτική προεκλογική εκστρατεία εμφανίζεται σαν μια ανταλλαγή ανακοινώσεων,
ενώ ο Αναστασιάδης και η κυβέρνηση του προβάλλονται, τάχα μου ενημερωτικά, να
κάνουν προεκλογική με τα «τσεκκουθκια» όπως βάφτισε κάποτε τις παροχές ο ίδιος
ο ΔΗΣΥ… Ο συνολικός χρόνος προβολής του Αναστασιάδη είναι πολλαπλάσιος των
υπολοίπων και ακόμα πιο σημαντικά η όλη περίοδος συντηρείται σε ένα είδος
αποφυγής επίμαχων θεμάτων για τον απερχόμενο πρόεδρο. Ο τρόπος λ.χ. που ο
Φιλελεύθερος σχεδόν έτρεξε πανικόβλητος να λογοκρίνει τις ατάκες του
Αναστασιάδη ότι είναι «η μεγαλύτερη πουτανα της πολιτικής» κοκ, ήταν
εκφραστικός. Όπως και η μικρή προβολή του θέματος/σκανδάλου των nicos plots..
«Έρχεται καταιγίδα»;
Η πλήξη του κοινού
είναι εμφανής – και το ερώτημα είναι μάλλον πώς και ποτέ θα διοχετευθεί η
δυσφορία του. Διότι μια ανάλογη εικόνα ελεγχόμενης πληροφόρησης με στόχο την
εκλογή του Αναστασιάδη από τον πρώτο γύρο τότε, υπήρχε και το 2013 – αν και
τότε το ΡΙΚ ήταν κάπως πιο ουδέτερο, έστω και με τον Καρεκλά και την Κεννεβέζου
να είναι φορείς της προεκλογικής του Αναστασιάδη…
Οι τάσεις των δημοσκοπήσεων: το ανοιχτό ζήτημα της
αδιευκρίνιστης ψήφου…
Οι δημοσκοπήσεις,
όπως αναφέρθηκε και σε άλλες αναλύσεις, τείνουν να καταγράφουν τάσεις και να
δημοσιοποιούν αποτελέσματα που θέλουν όσοι πληρώνουν για αυτές. Οι περισσότερες,
εμφανώς, προέρχονται από τους υποστηρικτές του Αναστασιάδη που φαίνεται να έχει
την μερίδα του λέοντος όσον αφορά στη στήριξη του από το μεγάλο κεφάλαιο. Όμως,
αξίζει να προσπαθήσει κανείς να ανιχνεύσει τα δεδομένα, έστω και με τους
αμφίβολους αριθμούς που κυκλοφορούν..
Μια βασική
παράμετρος ήταν και παραμένει το θέμα της αδιευκρίνιστης ή κρυμμένης ψήφου
–κάτι που γενικά εμφανίζεται στις κυπριακές εκλογές…. Ενδεικτικά: Σε μια
πρόσφατα δημοσιοποιημένη δημοσκόπηση του Ρεπόρτερ[1] το
ποσοστό που δήλωσαν ότι δεν θα ψηφίσουν [7%] και μάλλον δεν θα ψηφίσουν [15%]
ανεβαίνει στο 23% - το οποίο είναι ένα λογικό ποσοστό αποχής με βάση το
παρελθόν. Είναι, βέβαια, αξιοσημείωτο [αν όχι παράδοξο] αν αυτοί που δήλωσαν ότι δεν θα ψηφίσουν
κάθισαν μετά να απαντούν ερωτήσεις για αυτό που δεν θα κάνουν και λογικά δεν
τους ενδιαφέρει. Αυτό έχει σημασία στατιστικά, διότι ένα σαφές μέρος αυτού που
ονομάζεται κρυμμένη ψήφος δεν καταγράφεται συνήθως – αυτοί, δηλαδή, που δεν
δέχθηκαν να απαντήσουν. Έστω και με αυτό ωστόσο, αν προχωρήσει κανείς στις
τάσεις για ψήφο, τότε το ποσοστό των αναποφάσιστων [7.1%] και όσων δεν θα
ψηφίσουν [7.5%] ανεβαίνει μόλις στο 14.6%. Άρα 23% δήλωσαν αρχικά ότι δεν θα
ψηφίσουν [κατά πάσα πιθανότητα] αλλά μετά όταν ρωτήθηκαν, υποτίθεται, ότι αυτό
το ποσοστό έπεσε στο 14%.. Μπορεί κανείς να προβάλει διάφορες ερμηνείες, αλλά
το ότι σχεδόν 9% του δείγματος που μάλλον δεν θα ψηφίσει, τελικά απαντά ότι θα
ψηφίσει κάποιον, είναι κάπως παράδοξο – αλλά ενδεικτικό για το πώς οι αριθμοί
στις δημοσκοπήσεις δεν έχουν, ας πούμε, λογική συνέπεια. Σύμφωνα με τα ποσοστά
επιλογής υποψήφιων, τελικά θα ψηφίσουν 86% !!....
Η
ασυμφωνία/ασυνέπεια των αριθμών [γενικότερα και όχι μόνο στη συγκεκριμένη
δημοσκόπηση] είναι ενδεικτική του γεγονότος ότι οι δημοσκοπήσεις εστιάζονται σε
ένα δείγμα που ενδεχομένως να μην είναι αντιπροσωπευτικό όσων θα ψηφίσουν
τελικά. Σε γενικές γραμμές είναι λογικό [και πάλι με βάση την κυπριακή
εμπειρία] ότι απαντούν πιο πρόθυμα οι υποστηρικτές της κυβέρνησης, και πιο
διστακτικά όσοι δεν εμπιστεύονται τις δημοσκοπήσεις..
Η «μάχη» Παπαδόπουλου – Μαλά για θέση στο δεύτερο γύρο
Όσον αφορά στις
τάσεις των ποσοστών είχαμε δύο τάσεις μέχρι τωρα. Μια μέσα στο καλοκαίρι μέχρι
τον Σεπτέμβριο που έδειχνε τον Αναστασιάδη πρώτο στο πρώτο γύρο, μετά τον Μαλά,
και ακολούθως τον Νικόλα Παπαδόπουλο. Αυτή η τάση που ίσως να είχε να κάνει και
με την ανάδειξη του Μαλά, ή ίσως και με την επιθυμία του επιτελείου Αναστασιάδη
να εμφανίσει την υποψηφιότητα Παπαδόπουλου ως χαμένη, ανατράπηκε από τον
Οκτώβριο. Όλες οι δημοσκοπήσεις από τότε [με εξαίρεση μια του Πολίτη –
αμφίβολων ποσοστών, αν αναλογιστεί κανείς ότι αποδίδει στον Ν. Παπαδόπουλο
μόλις 13.8%] δείχνουν τον Ν. Παπαδόπουλο δεύτερο [άρα να περνά στο δεύτερο
γύρο] και τρίτο τον Σ. Μαλά. Καθώς πλησίαζε ο Δεκέμβριος, τα ποσοστά του Σ.
Μαλά φαίνονται να ανεβαίνουν, αλλά ανάλογα μπορεί να πει κανείς και για τον κ.
Παπαδόπουλο, ο οποίος φαίνεται να έχει μια σταθερή τάση να είναι δεύτερος. Το ζήτημα της αδιευκρίνιστης – κρυμμένης ψήφου
είναι σημαντικό για τη μονομαχία των δυο για τη δεύτερη θέση, αλλά και για το
δεύτερο γύρο… Αν κοιτάξει κανείς τις δεξαμενές ψήφων, είναι λογικό ότι η
αδιευκρίνιστη ή αναποφάσιστη ψήφος ανήκει στο χώρο της αριστεράς ή της
κεντροαριστεράς.
Το δίλημμα του αριστερού ψηφοφόρου: το αίσθημα [η
παράταξη] και ο αντίπαλος [Αναστασιάδης]
Το βασικό δίλημμα
της αριστεράς ως ψηφοφόροι, έχει να κάνει με το δεύτερο γύρο. Σε όλες τις
δημοσκοπήσεις, και ήδη αναφέρθηκε ότι η πλειοψηφία πηγάζει από φιλικά
προσκείμενους στον Αναστασιάδη, δείχνει ότι ο απερχόμενος πρόεδρος κερδίζει τον
Σ. Μαλά, ενώ η μονομαχία Αναστασιάδη με τον Ν. Παπαδόπουλο είναι αμφίρροπη.
Ήδη στη δημοσκόπηση του Ρεπόρτερ, η απόσταση
Αναστασιάδη - Παπαδόπουλου στο δεύτερο γύρο είναι μόλις 4% [43% - 39%] - δηλαδή
μόλις εκτός ορίων του στατιστικού λάθους [3.1%]..
Σε αυτό το
πλαίσιο, η αριστερή ψήφος διχάζεται ανάμεσα στο συναισθηματισμό της στήριξης
της παράταξης, και των θέσεών της [οι οποίες για την αριστερά και ορθές ήταν
και ντε φάκτο δικαιώνονται] αλλά και της αντιπάθειας για την νυν κυβέρνηση, την
οποία φαίνεται να μπορεί να κερδίσει μόνο ο Ν. Παπαδόπουλος, αφού η εχθρική
στάση των ΜΜΕ κάνει στην συνειδητοποίηση των δικαιωμένων θέσεων της αριστεράς
δύσκολη ακόμα να γίνει αποδεκτή.
Σε αυτό, άλλωστε,
ποντάρει και το κυβερνητικό επιτελείο το οποίο, ξαφνικά, έχει υιοθετήσει μια
εντελώς ηπία στάση απέναντι στον υποψήφιο της αριστεράς – αξίζει να σημειωθεί
ότι στις βουλευτικές του 2016 με αιχμή του δόρατος τον Πολίτη, το κυβερνητικό
επιτελείο προσπαθούσε να ενοχοποιήσει την αριστερά για τα θέματα του ΧΥΤΥ κοκ
σε μια περίοδο που ένας δήμαρχος του ΔΗΣΥ – ο Λουρουτζιάτης – ήταν υπό
κατηγορίες, όπως ο Βέργας. Αλλά ο έλεγχος του ΔΗΣΥ στα ΜΜΕ του επέτρεπε να
κατασκευάζει μέχρι και τότε εκστρατείες υστέρας κα δαιμονοποίησης. Μέχρι και
δήθεν έπαυλη του τότε φυλακισμένου Ζαννέτου ανακάλυψε ο σύμβουλος έκδοσης του
κυριακάτικου Πολίτη σε ένα κλασικό σκηνικό κατασκευής fake news. Σήμερα, αντίθετα, ο Πολίτης και άλλα συναγερμικά ΜΜΕ
αφήνουν εκτός κριτικής τον Μαλά, ενώ το συναγερμικό επιτελείο αναλώνεται σε
επιθέσεις ενάντια στον Νικόλα Παπαδόπουλο, τον οποίον καλόπιαναν προηγουμένως…
Ο Μαλάς, αν περάσει, θα έχει φυσικά μια ομοβροντία επίθεσης στο δεύτερο γύρο…
Αναστασιάδης:
Η συσπείρωση της δεξιάς προς τον απορριπτικό πόλο και οι φθίνουσες δεξαμενές
άντλησης ψήφων
Οι δημοσκοπήσεις για τον Αναστασιάδη στο πρώτο γύρο
κινούνται [την περίοδο Οκτωβρίου – Δεκέμβριου] ανάμεσα σε 26% και 34%... Τα
χαμηλά ποσοστά κάτω του 30% [ποσοστά γύρω στα 30% έδειχναν οι δημοσκοπήσεις
μέχρι τον Σεπτέμβριο, ενώ μετά κυμαίνονται και προς τα πάνω και προς τα κάτω
του 30%] δείχνουν την αβεβαιότητα μερίδας ίσως των συναγερμικών ψηφοφόρων… Παρά
τις ελπίδες της αριστεράς ότι μια σαφής θέση υπέρ της λύσης και μια έστω και
διστακτική [λόγω του ότι μόνο η αριστερά πρόβαλε κάτι τέτοιο] κριτική για την
αποχώρηση [ουσιαστικά] του Αναστασιάδη από το Κραν Μοντανά, θα έφερνε δεξιούς
ψηφοφόρους της λύσης προς τον υποψήφιο της αριστεράς, δεν ευοδώθηκαν. Όπως πολύ
ορθά το έθεσε ο Γρηγόρης Ιωάννου, οι συναγερμικοί αποδείχθηκαν πολύ πιο
υπάκουοι κομματικά, και από τους αριστερούς την εποχή του Παπαϊωάννου. Υπάρχει,
βέβαια, και το κίνητρο του ρουσφετιού και της ευνοιοκρατίας που έχει επιστρέψει
ορμητικά πια στη δημόσια ζωή με τη διακυβέρνηση Αναστασιάδη… Ελάχιστη και ασήμαντη
[τουλάχιστον ότι καταγράφεται αυτήν την στιγμή και από συναγερμικές
δημοσκοπήσεις που θα ήθελαν τον Μαλά αντί τον Παπαδόπουλο δεύτερο γύρο]
φαίνεται να είναι η κίνηση δεξιών προς Μαλά… Αυτό αξίζει ανάλυσης, αλλά δείχνει
αναμεσα σε άλλα και ότι η λύση δεν είναι βασική προτεραιότητα του μπλοκ της
λύσης στα πλαίσια του ΔΗΣΥ… Ή ότι η λύση είναι δεύτερη προτεραιότητα μετά την
υπόσχεση ρουσφετιού και ευνοιοκρατίας στον συγκεκριμένο πολιτικό χώρο..
Είναι αμφίβολο, αν υπάρχει έστω και
ένα μπλοκ συνεπές του 12% σαν υποστηρικτες της λυσης στο ποσοστό του 34% του
ΔΗΣΥ, όπως υπήρχε στο ΑΚΕΛ το 2004.. Με δεδομένη την πειθήνια στάση αυτής της
πτέρυγας, η βασική έμφαση του Αναστασιάδη όλο το 2017 [και ιδιαίτερα μέχρι να
ναυαγήσει τις συνομιλίες στο Κραν Μοντανά] ήταν προς την ακροδεξιά.
Αυτός ανέδειξε τον
Κοτζιά σαν παράγοντα που τον ..πίεζε [αυτό το σενάριο πρόβαλε αρχικά ο Πολίτης
και πάλι], μετά ο ΔΗΣΥ και ο Αναστασιάδης συνέπλευσαν με το ΕΛΑΜ στο ψήφισμα
της Βουλής για τις υπογραφές για ένωση του 1950, και το πακέτο ολοκληρώθηκε με
το ναυάγιο. Σε ένα αποκαλυπτικό σχόλιο του
ο ακραία απορριπτικός διευθυντής σύνταξης του Φιλελευθέρου, ο Α.
Μιχαηλίδης του Φιλελευθέρου έγραψε: «ευτυχώς
να λεμέ που έκανε πίσω την κρίσιμη στιγμή ο πρόεδρος» [http://www.philenews.com/f-me-apopsi/arthra-apo-f/article/464663/eftychos-na-leme-poy-ekane-piso-tin-krisimi-stigi-o-proedros]..
Έτσι ο Αναστασιάδης κέρδισε τα εύσημα [συγκριτικά με το
ΑΚΕΛ] των απορριπτικών για την στάση του στο Κραν Μοντανά… Αυτό εξηγεί εν μέρει
και την αβεβαιότητα των ποσοστών του… Έχει σαφή συσπείρωση του κομματικού
μηχανισμού και από ότι φαίνεται των «μετριοπαθών», έχει υπέρ του ΜΜΕ και το
κεφάλαιο, αλλά μερίδα συναγερμικών [οι οποίοι διέφυγαν προς Αλληλεγγύη ή και
Ελαμ] δεν τον εμπιστεύονται. Το χειρότερο ίσως για τον Αναστασιάδη είναι η το
θέμα των διαθέσιμων δεξαμενών – ακόμα και αν συσπειρώσει την δεξιά, αν έχει απέναντι
του τον Ν. Παπαδόπουλο στο δεύτερο γύρο,[2] θα είναι
δύσκολο να πείσει και την αριστερά [το μόνο που μπορεί να προσφέρει είναι
αόριστες υποσχέσεις και δεσμεύομαι για.. λύση] αλλά και τους απορριπτικούς να
μην ψηφίσουν Παπαδόπουλο στο δεύτερο γύρο. Αντίθετα, ο Παπαδόπουλος έχει ένα
συγκριτικό τουλάχιστον πλεονέκτημα – δεν είναι ο Αναστασιάδης, άρα μπορεί να
πάρει ψήφους αντι-δεξιούς. Αν, αντίθετα, απέναντι στον Αναστασιάδη στο δεύτερο
γύρο είναι ο Μαλάς ο Αναστασιάδης θα συνεχίσει την πορεία του προς τον απορριπτισμο
με ένταση για να κερδίσει το κέντρο..
Η πορεία του Ν.
Παπαδόπουλου: ένας πολιτικός με μέλλον που κέρδισε, πια, τη θέση του στο
πολιτικό σκηνικό μόνος του αφού δείχνει να αντέχει σε μια επίθεση διασυρμού.
Και τον οποίον, όμως, κατατρέχει το παρελθόν του..
Η μέχρι τωρα πορεία του Ν. Παπαδόπουλου έχει δυο
χαρακτηριστικά: κατάφερε να συμπτύξει ένα είδος μετώπου ένα πολυδιασπασμένου
χώρου, του κέντρου, και ο ίδιος φαίνεται ότι για δεύτερη φορά [η πρώτη ήταν
όταν εκλεγηκε πρόεδρος του ΔΗΚΟ] καταφέρνει να ξεπεράσει την εκστρατεία λάσπης
του ΔΗΣΥ [με τον οποίο συνεργάστηκε αρκετές φορές, αν και σε μειωμένο ποσοστό
όσο περνά ο χρόνος – και αυτό ανησυχεί ιδιαίτερα τον ΔΗΣΥ].. Αν, μάλιστα,
περάσει δεύτερο γύρο, ή [έστω και χωρίς να περάσει] αν είναι οριακό το
αποτέλεσμα, τότε μπορεί να πει κανείς ότι έχει ήδη δημιουργήσει για τον εαυτό
του ένα κοινό και ότι είναι πλέον ένας από τους πολιτικούς του μέλλοντος για
την γενιά του. Εντυπωσιακό, αν σκεφτεί κανείς πόσες ειρωνείες είχε να
αντιμετωπίσει σαν γιος μεγάλου πολιτικού [αντί σαν αυτοδημιούργητος κοκ]..
Φυσικά, πέρα από την παράδοξη για το τοπικό κατεστημένο γοητεία του, έχει και
τα ένα μεγάλο κομπόδεμα οικογενειακής περιουσίας με βάση την οποία μπορεί να
εξαγοράσει ΜΜΕ και ανάλογη προβολή.[3]
Με βάση τα ποσοστά που μαζεύει στο δεύτερο γύρο είναι
[πιθανό ότι θα μπορούσε να κερδίσει άνετα τις εκλογές αν δεν είχε περάσει
εκείνη την περίοδο αντι-αριστερής υστερίας, από το 2009, που μπλοκάρει μεγάλες
μερίδες της αριστεράς από το να τον ψηφίσουν – παρά το ότι κάνει έμμεσες
κινήσεις προσέγγισης τον τελευταίο διάστημα… Αλλά καθώς μειώνεται εκείνη η
εστίαση [δυστυχώς για τον ίδιο όχι και μερικοί από το περιβάλλον του] γίνεται
αποδεκτός από μερίδες της αριστεράς που εμφανώς αντιπαθούν τόσο έντονα τον
Αναστασιάδη που κατέληξαν πια στο – «οποιοσδήποτε εκτός αυτοί/αυτός» [ΔΗΣΥ
–Αναστασιάδης]. Ανάλογα θα μπορούσε να πει κάποιος όμως και για τον Ν.
Παπαδόπουλο: ένας άλλος ηγέτης του ιστορικού ΔΗΚΟ, αυτήν την περίοδο, θα
μπορούσε να έκανε περίπατο χωρίς τα βαρίδια του παρελθόντος του Ν. Παπαδόπουλου
από την περίοδο της σχέσης με τον Αβέρωφ…
Πάντως κάποιοι δεσμοί [με την πτέρυγα Αβέρωφ] παραμένουν
και αργά ή γρήγορα θα επανεμφανιστούν με φόντο διάφορα θέματα, όπως λ.χ. την
πίεση για αλλαγή του ΓΕΣΥ σε πολυασφαλιστικό για εξυπηρέτηση των ασφαλιστικών
εταιρειών. Όμως, αν ο Παπαδόπουλος γευτεί την επιτυχία ή την πιθανότητα
επιτυχίας το πλαίσιο κινήσεων μπορεί να είναι διαφορετικό…
Η παραδοξότητα
της θέσης της αριστεράς: ο πόλος της δικαίωσης και η πολιτική αυτονομία που δεν
αναζητά ακόμη συμμαχίες
Η Αριστερά είναι σε μια ιδιόμορφη θέση. Έχει δικαιωθεί
και στο κυπριακό και στην οικονομία, αν δει κανείς τις θέσεις της ιστορικά.
Αλλά έχει πρόβλημα συσπείρωσης, αλλά και διάχυσης του μηνύματος της – με βάση
την σαφώς εχθρικής στάση των ΜΜΕ. Στο κυπριακό, η στάση της αριστεράς, η οποία
κωδικοποίησε τις συγκλίσεις που είναι του σκηνικού που κατέληξε στο Κραν
Μοντανά, δικαιώνεται μεν διεθνώς, αλλά εσωτερικά φαίνεται απομονωμένη η
αριστερά, καθώς το κέντρο προσπαθεί να συσπειρωθεί με βάση τον απορριπτισμο και
την άντληση ψήφων από την ακροδεξιά, ενώ ο ΔΗΣΥ φαίνεται να θεωρεί την υπόθεση
λύση σαν απλό πολιτικό κόλπο για να κρατά την αριστερά και το κέντρο σε
αντιπαράθεση – και αυτή η πρακτική συνεχίζεται από το 2010. Και για το κόμμα,
αλλά και για τα ΜΜΕ του, όπως ο Πολίτης, ο οποίος φώναζε από το 2004 μέχρι το
2010, αλλά μετά άρχισε να προβάλει και την πιθανότητα λύσης, αλλά και τις
κινήσεις Αναστασιάδη για να αποφύγει την λύση. Μετά το Κραν Μοντανά λ.χ. ήταν η
Αλήθεια που είχε τα πιο καυστικά σχόλια με πρωτοσέλιδα του Κουλέρμου, ενώ ο
Πολίτης σχεδόν ανακήρυξε τον Αναστασιάδη σε ηγέτη που ..τα κατάφερε. Και αυτό
δεν αφορούσε μόνο τον Τζίβα, αλλά και τον Διονυσίου. Μετά, όταν μέσω των
δημοσιευμάτων στην Mail, αλλά και στο
ίντερνετ άρχισε να διαφαίνεται τί έγινε, ο Πολίτης άρχισε να παραδέχεται αυτό
που ήξερε από την αρχή σαν εφημερίδα του προεδρικού, αλλά συγκάλυπτε για τις
ανάγκες της προεκλογικής..
Έτσι, εκτός και αν έχουμε μια απρόσμενη ανατροπή σε πρώτο
και δεύτερο γύρο υπέρ του Σ. Μαλά, μπορούμε να πουμε ότι η προεκλογική
Αναστασιάδη έχει ανατρέψει το θετικό κλίμα προς τη λύση [το οποίο κατέγραψαν οι
συγκριτικές δημοσκοπήσεις του κ. Ψάλτη] που οικοδομήθηκε την τελευταία
δεκαετία, και οδηγεί το κυπριακό στο πάγωμα. Αν εκλεγεί ο κ. Αναστασιάδης, δεν
θα έχει καμία λαϊκή επιταγή, είτε για λύση, είτε για μη λύση, αφού διεκδικεί
την προεδρία με αντιφατικά μηνύματα και άρα αν δοκιμάσει να κάνει κίνηση προς
την λύση [για οποιοδήποτε εξωτερικό ή εσωτερικό λόγο] θα έχει τη δικαιολογημένη
αντίδραση των απορριπτικών ψηφοφόρων του τους οποίους καλοπιάνει και στους
οποίους υπόσχεται για ένα χρόνο, αν όχι περισσότερο. Αν κερδίσει ο κ.
Παπαδόπουλος, θα ακολουθήσει επίσης την ίδια στρατηγική όση πίεση και αν
δεχθεί… Ακόμα και αν υπό πίεση οδηγηθούν και οι δυο σε κάποιο συμβιβασμό, δεν
έχει πια την αίσθηση της δημοκρατικής νομιμοποίησης…
Σε αυτό το
πλαίσιο, η θεσμική αριστερά είτε μείνει εκτός δεύτερου γύρου [τότε θα είναι king maker, αλλά σε ένα
πολύ δύσκολο σκηνικό επιλογών] είτε περάσει, θα είναι ο πόλος στον οποίο
αναπόφευκτα θα στραφεί το κομμάτι της κοινωνίας που θα στηρίξει λύση – αλλά και
οι τουρκοκύπριοι και ο διεθνής παράγοντας… Όπως και άλλες φορές στην Ιστορία, η
αριστερά είναι ο πόλος της ιστορικής συνείδησης σε ένα σκηνικό όπου κυριαρχεί η συγκυριακή πόλωση…
Όσον αφορά στην
οικονομία, η μετατόπιση προς τις θέσεις τις οποίες υπερασπίστηκε η αριστερά με
κόστος την επίθεση των ΜΜΕ, είναι εντυπωσιακή. Το κέντρο μετακινείται
αυξανόμενα προς τις κεϋνσιανές του ρίζες με έμφαση στην αντιμετώπιση της
διάχυσης της φτωχοποίησης [«εξαφάνιση μεσαίας τάξης» κοκ] και την ανάπτυξη για
όλη την κοινωνία – σε αντίθεση με την προκλητική [και με τα ανάλογα
ανταλλάγματα] ευνοιοκρατία προς το κεφάλαιο, το οποίο φαίνεται να έχει
κωδικοποιηθεί ως η πολιτική Αναστασιάδη…
Σε αυτό το κλίμα και παρά τα θεάματα του υπουργού
οικονομικών για την ανάπτυξη [που είναι ακόμα και συγκριτικά με άλλες χώρες που
πέρασαν μνημόνιο] μέτρια – αλλά και έντονα ετεροβαρή προς την ευνοιοκρατία - η
εικόνα είναι ότι η κρίση είχε και ταξική διάσταση… Και για αυτό τρέχει και ο
ΔΗΣΥ να μοιράζει παροχές. Το πιο σημαντικό, σε αυτό το πλαίσιο, είναι το
γεγονός ότι το Κέντρο αρχίζει να τονίζει θέματα [όπως την στήριξη ευάλωτων
ομάδων [λ.χ. Αύξηση χαμηλών συντάξεων»], δημόσιες παραβάσεις για αντιμετώπιση
των προβλημάτων των τράπεζων [προεκλογική εισήγηση Παπαδόπουλου για μη
εξυπηρετούμενα δάνεια] κοκ…
Αν στο κυπριακό ο ΔΗΣΥ παίζει το σενάριο «διαιρεί και
βασίλευε» μεταξύ κέντρου και αριστεράς, στα κοινωνικοοικονομικά ο ΔΗΣΥ
βρίσκεται αυξανόμενα απομονωμένος, κάτω και από την λαϊκή πίεση. Όμως, η
δυνατότητα εξαγοράς βουλευτών είναι μια πιθανότητα, αλλά με τον μειωμένο αριθμό
κομματικών βουλευτών ο ΔΗΣΥ χρειάζεται το μπλοκ των ψήφων του ΔΗΚΟ.. Και άρα αν
χάσει τις εκλογές ο Ν. Παπαδόπουλος και δει τον εαυτό του σαν μελλοντικό ηγέτη
και υποψήφιο της κεντροαριστεράς, όπως θέλει αυξανόμενα να εμφανίζεται, αυτό θα
δυσκολέψει ιδιαίτερα τον ΔΗΣΥ στη Βουλή. Ήδη το σχόλιο του Αβέρωφ ότι δεν
επιστρέφει τις «πέτρες» κριτικής, αλλά θα προσπαθήσει να «κτίσει γέφυρες», ήταν
μάλλον μια έμμεση αναγνώριση του φόβου για μια μελλοντική κυβερνώσα Βουλή, όπου
ο ΔΗΣΥ μπορεί να είναι αυξανόμενα απομονωμένος, καθώς προσπαθεί να περάσει
ευνοιοκρατικές ρυθμίσεις κοκ. Μπορεί, βέβαια, να εμπλέξει και άλλους στις
ευνοιοκρατικές κινήσεις, αλλά με φόντο το πώς τώρα χρησιμοποιεί το δημόσιο
ταμείο για προεκλογική και τις εξαρτήσεις των ΜΜΕ μάλλον θα έχει να
αντιμετωπίσει ένα πολύ πιο καχύποπτο σκηνικό..
Το μετεκλογικό
σκηνικό: η σύγκλιση αριστεράς και κέντρου στα κοινωνικοοικονομικά, και η
εσωτερική παγοποίησης του κυπριακού [ή περιμένοντας τον Γκοντό]
Αν το Κέντρο και η Αριστερά μπορεί να συγκλίνουν στο
μέλλον σε ένα είδος ατζέντας για κοινωνική μεταρρύθμιση ενάντια στην
νεοφιλελεύθερη πολιτική της δεξιάς [και θα μπορούσε να αναμένει κανείς ότι και ο
ΔΗΣΥ θα εγκαταλείψει αυτήν την πολιτική αν δει ότι δεν μπορεί να την στηρίξει
–ήδη ο Αναστασιάδης άρχισε να μιλά για «κοινωνικό κράτος»], ο ΔΗΣΥ θα μπορούσε
να κάνει μια απόπειρα προσέγγισης της αριστεράς στο κυπριακό. Τα συνηθισμένα
σενάρια του ΔΗΣΥ θα ξαναεμφανιστούν – ένα είδος εθνικής ενότητας κοκ για το
κυπριακό.
Αλλά ο ΔΗΣΥ, όπως φάνηκε από το τελικά αποτυχημένο
«πρότζεκτ Πολίτης» [όπως θα μπορούσε να ονομαστεί η προσπάθεια γύρω από την
εφημερίδα να οικοδομηθει ένα είδος χειραγώγησης μερίδας της αριστεράς], θα
ήθελε κάτι τέτοιο με την εξής μορφή: η αριστερά να λειτουργεί σαν η κάλυψη του
ΔΗΣΥ [απέναντι στην ακροδεξιά πτέρυγα του την οποία ο ΔΗΣΥ, θέλει να έχει όπως
είναι στο εσωτερικό του] για να κάνει κάποιες κινήσεις στο κυπριακό [έστω και
για βλέμματα των ξένων] ενώ στην οικονομία θα ήθελε μια αριστερά τύπου Μπλερ να
δικαιολογεί τη λιτότητα και τις ιδιωτικοποιήσεις, η οποία επίσης θα
μετατρέπονταν, επίσης, σε ένα είδος φιλοδυτικού σχηματισμού. Αυτό φαίνεται να
προσπάθησε να προωθήσει ο Πολίτης, ουσιαστικά, από ένα στάδιο και μετά,
χρησιμοποιώντας το κυπριακό σαν το δόλωμα για τις ευαισθησίες της αριστεράς. Η
αποτυχία του οφειλόταν σε ένα είδος αντίστασης της αριστεράς να συρθεί στην
νεοφιλελεύθερη απολογία [και άρα την συγκάλυψη των τράπεζων] – και για αυτό όλο
εκείνο το μένος ενάντια στον Δ. Χριστόφια… Ουσιαστικά, ο Χριστόφιας ήταν το
σύμβολο της άρνησης να περάσει η αριστερά στην νεοφιλελεύθερη ταύτιση. Μπορεί
να διαπραγματεύτηκε ένα μνημόνιο, αλλά ήταν εξόφθαλμο ότι δεν το ήθελε, δεν
έπαψε να μιλά για την ευθύνη την τράπεζων, διαχέοντας ένα απαγορευμένο για το
ηγεμονικό λόγο θέμα, και τελικά κατάφερε αντί καταργήσεις εργατικών δικαιωμάτων
να γίνουν απλώς παγοποίησεις και να μην περάσουν οι ιδιωτικοποιήσεις… Οι
σημερινές και αυριανές εργατικές διεκδικήσεις, έχουν την σφραγίδα της άρνησης
της αριστεράς να υποταχθεί τότε – και να δεχθεί, έστω και με τόση εσωτερική
πίεση, κατάργηση αντί παγοποίησης δικαιωμάτων. Και φυσικά, η διάχυση της γνώσης
ότι για την κρίση ευθύνονται οι τράπεζες ήταν και πάλι ένας αγώνας με κόστος
τον οποίο ανέλαβε η αριστερά – και εμφανίστηκε απρόσμενα πλειοψηφικός, όταν
προσπάθησε η κυβέρνηση Αναστασιάδη να περάσει το καθολικό κούρεμα τον Μάρτιο
του 2013.. παρά τις πιέσεις η αριστερά φαίνεται να αγγίζει κάτι στο βαθύ
συλλογικό υποσυνείδητο της κοινωνίας
Οι θεματικές
της κυβερνώσας βουλής του μέλλοντος
Οπότε το ποιοί θα περάσουν στο δεύτερο γύρο, αλλά και
ποιό θα είναι το τελικό αποτέλεσμα θα κρίνουν και τις συμμαχίες της επόμενης
μέρας. Οι δυναμικές μπορεί να οδηγήσουν σε μια εν δυνάμει συμμαχία
αριστεράς-κέντρου στα κοινωνικό –οικονομικά… Αντίθετα, στο κυπριακό, αν δεν
κερδίσει ο Μαλάς, μάλλον παγοποιείται [για ένα διάστημα έστω] κάπως στο θεσμικό
επίπεδο η διαδικασία για τους ελληνοκύπριους [λ.χ. συνεχίζεται με τις υπεκφυγές
καθυστέρησής του Αναστασιάδη, την αναμονή νέων πρωτοβουλιών, νέων αντιπροσώπων
του ΟΗΕ, νέων στρατηγικών αν εκλεγεί ο Ν. Παπαδόπουλος κοκ]. Αλλά ενδεχομένως
να υπάρχει πίεση/κίνηση εκτός κοινότητας – λ.χ. κινήσεις από τουρκοκύπριους
[όπως το Βαρώσι] ή από εξωτερικούς παράγοντες στον βαθμό που το κυπριακό
αποκτήσει κάποια σημασία στις εξελίξεις στην περιοχή, ή αν αποφασίσει η Τουρκία
να παίξει κατασκευή κρίσης [λ.χ. για το φυσικό αέριο]. Η αναβάθμιση της
Τουρκίας στην περιοχή είναι από μόνη της πια νέο πλαίσιο. Πάντως, στο εσωτερικό
της ελληνοκυπριακής κοινότητας το θέμα της διαπλοκής και της ευνοιοκρατίας
αναμένεται να είναι κεντρικό, πια, στην πολιτική ζωή μετα από την πενταετία της
δεξιάς που πήρε την πολιτική ζωή πίσω στην δεκαετία του 1960.
[1] http://www.reporter.com.cy/politics/article/281133/dimoskopisi-reporter-me-kommeni-tin-anasa-nikolas-malas-ga-ton-2o-gro?utm_source=MadMimi&utm_medium=email&utm_content=%CE%94%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%83%CE%BA%CF%8C%CF%80%CE%B7%CF%83%CE%B7+Reporter%3A+%CE%9C%CE%B5+%CE%BA%CE%BF%CE%BC%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B7+%CF%84%CE%B7%CE%BD+%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CF%83%CE%B1+%CE%9D%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BB%CE%B1%CF%82-%CE%9C%CE%B1%CE%BB%CE%AC%CF%82+%CE%B3%CE%B9%CE%B1+%CF%84%CE%BF%CE%BD+2%CE%BF+%CE%B3%CF%8D%CF%81%CE%BF+REPORTER+Newsletter++14%2F12%2F17&utm_campaign=20171214_m143098288_%CE%94%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%83%CE%BA%CF%8C%CF%80%CE%B7%CF%83%CE%B7+Reporter%3A+%CE%9C%CE%B5+%CE%BA%CE%BF%CE%BC%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B7+%CF%84%CE%B7%CE%BD+%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CF%83%CE%B1+%CE%9D%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BB%CE%B1%CF%82-%CE%9C%CE%B1%CE%BB%CE%AC%CF%82+%CE%B3%CE%B9%CE%B1+%CF%84%CE%BF%CE%BD+2%CE%BF+%CE%B3%CF%8D%CF%81%CE%BF+REPORTER+Newsletter++14%2F12%2F17&utm_term=_CE_94_CE_B7_CE_BC_CE_BF_CF_83_CE_BA_CF_8C_CF_80_CE_B7_CF_83_CE_B7+Reporter_3A+_CE_9C_CE_B5+_CE_BA_C
[2] Ένα ποσοστό γύρω στο 8% εμφανίζεται
και εδώ [και σε άλλες δημοσκοπήσεις] να πηγαίνει στον Αναστασιάδη από την
αριστερά. Φαίνεται υπερβολικό και μάλλον σπρωγμένο για να δείχνει ότι ο
Αναστασιάδης έχει πρόσβαση και εκεί. Στατιστικά, αν το μετρό του δείγματος
είναι το ποσοστό του ΑΚΕΛ στις πρόσφατες βουλευτικές, τότε αναλογεί σε ένα 2%
του συνολικού ποσοστού που είναι και αυτό στα όρια του στατιστικού λάθους. Και
είναι και ακόμα πιο δύσκολα πιστευτό, όταν ανάλογο ποσοστό δίνεται και τον Ν.
Παπαδόπουλο, που έχει και μια πρόσβαση, ..ας πούμε, μερικούς τέως παράγοντες
κοκ….
[3] Αυτό το θέμα –της οικονομικής
άνεσης για προβολή, φαίνεται να απασχολεί έντονα τον ΔΗΣΥ που ήθελε από ότι
φαίνεται, όσο τον δυνατό πιο κλειστό δικό του επικοινωνιακό μονοπώλιο. Μόνο
έτσι μπορεί να εξηγηθεί η παράδοξη διαρροή μέσω Σ. Λεβέντ στον Πολίτη, για την
ημέρα που ταξίδεψε ο Σπανός από το Ερτζάν– που ήταν και το τέλος της
υποψηφιότητας. Το πιο λογικό και πιθανό είναι ότι ο ΔΗΣΥ ήξερε μέσω των
μυστικών υπηρεσιών και το διέρρευσε για να τον αποκλείσει. Θα μπορούσε, βέβαια,
ο Σπανός να αποκλειστεί και λόγω εσωτερικών αριστερών αντιδράσεων – αλλά το ότι
φαίνεται να το έκανε ο ΔΗΣΥ, μάλλον εξέφραζε ανησυχία για την δυνατότητα του
Σπανού να παίξει κάπως πιο ίσα το επικοινωνιακό παιχνίδι…

Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου