Των θεαμάτων: όταν οι προεκλογικές ανάγκες των συμφερόντων εκείνων που ελέγχουν τα ΜΜΕ, ρίχνουν στην πίστα το κέτσαπ – από τις διαρροές, στον Περδίκη, στις φήμες του Φαίδων κοκ…
Τα τελευταία
χρόνια τα ελληνοκυπριακά ΜΜΕ συρρικνώνονται και όσον αφορά το ιδιοκτησιακό τους
καθεστώς [5-6 άτομα πλέον ελέγχουν την πλειοψηφία των καθεστωτικά ΜΜΕ,
ιδιαίτερα των ηλεκτρονικών –Χατζηκωστής, Αρχιεπίσκοπος, Παπαφιλίππου,
Παπαδόπουλος, Παττίχης, Χάσικος] αλλά και όσον αφορά στη δυνατότητα επιβολής
της θέσης των συμφερόντων που εκπροσωπούν. Σε αυτό το πλαίσιο. η επόμενη
προεκλογική περίοδος πρέπει να ιδωθεί και ως ένα είδος αγώνα αυτών των ΜΜΕ να
διατηρήσουν για ακόμα λίγο τη θέση τους. Και αν μπορούν να επιβάλουν τον
πρόεδρο που βολεύει τους ιδιοκτήτες τους. Είναι, βέβαια, ένας αγώνας με τον
χρόνο, καθώς είναι εμφανής η ευρύτερη κρίση νομιμοποίησης, η οποία στρέφεται
πια και στο πυρήνα του ζητήματος της χειραγώγησης – πώς μερικοί χρησιμοποιώντας
τη ρουτίνα των αναγνωστών/τριων-θεατών/ακροατών [να
διαβάζουν/παρακολουθούν/ακούν] ένα συγκεκριμένο Μέσο για ψυχαγωγία ή απλώς
«πληροφόρηση» [όπως γίνεται για χιλιάδες ανυποψίαστους αναγνώστες/τριες του
φιλελευθέρου που τον αγοράζουν όπως έκαναν και τις προηγούμενες δεκαετίες χωρίς
να έχουν ασχοληθεί για το πώς η εκδοτική ομάδα εκφράζει τώρα την ακριβώς
αντίθετη θέση με το Φιλελεύθερο πριν το 1990] για να τους χειραγωγούν. Έτσι, οι
κριτές που είδαμε και για συγκεκριμένα σχόλια [όπως του Πιμπίσιη, ή του Τζίβα,
ή και τα σκίτσα του Πιν] αποτελούν το σπάσιμο του γυαλιού της τυφλής αποδοχής –
λες και τα ΜΜΕ λένε απλώς την είδηση ή απλώς σχολιάζουν ουδέτερα και όχι
κατευθυνόμενα με στόχο την επιβολή μιας άποψης. Διότι τα ιδεολογικά ΜΜΕ είναι
τουλάχιστον ειλικρινή – διαβάζοντας την Χαραυγή ή την Αλήθεια ξέρεις ότι
υπάρχει μια συνεπής άποψη. Αλλά το μοντέλο νομιμοποίησης των υπολοίπων ΜΜΕ ήταν
το περίβλημα ενός μανδύα δήθεν ουδετερότητας. Είναι αυτό το μοντέλο που έχει
διαρρηχθεί πλέον – και οι ρίζες αυτής της διευρυμένης κρίσης πάνε πίσω στην
πρώτη εξέγερση των ε/κ ενάντια στα ΜΜΕ, το 2003, όταν άνοιξαν τα οδοφράγματα,
και στην εξέγερση του 2013 ενάντια στο καθολικό κούρεμα. Σήμερα, η κρίση
διαχέεται πια όχι μόνο στο συνολικό μήνυμα, αλλά και στην ίδια την κατασκευή
της «είδησης».
Τα φίλτρα ελέγχου της πληροφόρησης στο συγκεντρωτικό
τοπίο ελέγχου των ελληνοκυπριακών ΜΜΕ
Σε αυτό το πλαίσιο, τα ΜΜΕ είναι μέρος της συζήτησης για
τη διαπλοκή. Τα συμφέροντα [οικονομικά και ιδεολογικά] των ιδιοκτητών, η σχέση
τους με τις τράπεζες, μετατρέπουν την πλειοψηφία των ελληνοκυπριακών ΜΜΕ σε
ύποπτα κομβικά σημεία διαπλοκής. Ιδιαίτερα με την διακυβέρνηση Αναστασιάδη,
όπου η εξαγορά εύνοια φαίνεται να γίνεται απροκάλυπτα καθεστώς – στο προεδρικό
φτιάχτηκε ομάδα δημοσιογράφων για να προωθεί την «γραμμή» σε ημέτερους
δημοσιογράφους/ΜΜΕ [και αυτοί οι σύμβουλοι για τα ιδιοτελή συμφέροντα του νυν
προέδρου πληρώνονται από το δημόσιο] ενώ η κυβέρνηση ανέλαβε και τα κόστη/χρέη
ιδιωτικών σταθμών προς την Βέλιστερ. Είναι εν μέρει σε αυτό το πλαίσιο που οι
αποκαλύψεις Διονυσίου για την απόρρητη επιστολή Αναστασιάδη προκάλεσε αίσθηση.
Ήταν μια αποκάλυψη για το πώς λειτουργεί η εξουσία: ιδιωτικά ραβασάκια που
εκτός από αποσπασματική πληροφόρηση έχουν εμφανώς και στόχο να καλοπιάσουν την
ματαιοδοξία των δημοσιογράφων ότι ανήκουν στους «εκλεκτούς». Οι οποίοι μπορεί
να γίνουν και «σύμβουλοι» με δημόσιο μισθό τελικά, όπως έγινε και με τον Δ.
Γεωργιάδη, τον Βίκτωρα Παπαδόπουλο, Μ. Δρουσιώτη κοκ.
Αλλά πέρα από τη ματαιοδοξία, υπαρχει και μια δομική διάσταση: ένα από τα 5
«φίλτρα» των ΜΜΕ, τα οποία κωδικοποιεί η θεωρία του Τσόμσκι [και Χέρμαν] για το
πώς γίνεται η χειραγώγηση [και η προπαγάνδα] μέσω των ΜΜΕ αφορά το sourcing – την προνομιακή, δηλαδή, πρόσβαση
σε πηγές πληροφοριών, όπως η κυβέρνηση και τα δίκτυα/υπηρεσίες της.
Τα άλλα 4 φίλτρα
είναι:
1. το
ιδιοκτησιακό καθεστώς
[απόλυτα συγκεντρωτικό στην Κύπρο],
2. η
οικονομική στήριξη/εξάρτηση των ΜΜΕ ως επιχειρήσεις [στη διαφήμιση και στα δάνεια των τραπεζών – όπου και πάλι
τα κυπριακά δεδομένα δείχνουν μια εντυπωσιακή διαπλοκή, αν κρίνει κανείς από τη
στάση τους απέναντι στην τραπεζιτική κρίση – και τις πληροφορίες που
καταγράφηκαν είτε για λογοκρισία με αντίτιμο διαφημιστικά πακέτα, είτε για τις σχέσεις
τραπεζών και ΜΜΕ, όπως στο σχετικό κείμενο του Παράσχου το 2012.
3. Flak, το οποίο θα μπορούσε να
μεταφραστεί ως «οργανωμένη δαιμονοποίηση» από μορφές εξουσίας – και αυτό το φίλτρο σε σχέση με τη
διαπλοκή, αφορά τις πιέσεις [κατασκευή οργανώσεων για εκφοβισμό, απειλές για δαιμονοποίηση
μέσω πρωτοσέλιδων, κοκ] για να επιτευχθεί λογοκρισία σε κάποιο θέμα. Η
εξαφάνιση ειδήσεων από τα πρωτοσέλιδα ή η απόλυτη λογοκρισία για μερικά θέματα
[όπως πρόσφατα με το τουρκοκυπριακό τεμάχιο στα Λουτρά της Αφροδίτης ενώ,
γινόταν ένα εβδομαδιαίο πανηγύρι υποτίθεται για τη κακοδιαχείριση και υφαρπαγή
τουρκοκυπριακών περιουσιών] είναι ενδεικτική. Στην Κύπρο, αυτοί οι μηχανισμοί
που έχουν να κάνουν με τα συμφέροντα μεγάλων επιχειρήσεων, αλλά και τοπικών
συμφερόντων, φαίνονται να διαπλέκονται και με τους πολιτειακούς θεσμούς – αυτό
που αποκάλυψαν οι ηχογραφήσεις του Ρίκκου, και η αποκάλυψη της δίκης του
διαπλοκής είναι εκφραστικά το πώς χρησιμοποιούνται και κρατικοί μηχανισμοί
[τότε και η γενική εισαγγελία] για να κατασκευάζονται απειλές μέσω πρωτοσέλιδων
θεαμάτων σε ημέτερα ΜΜΕ. Οι επιθέσεις λ.χ. εναντίον της κ. Μακρουλή γιατί
τόλμησε να πει κάτι για τη σφαγή τουρκοκυπρίων το 1974 στην περίοδο της ταφής
θυμάτων από την Τόχνη, ήταν εκφραστική. Μερικοί δημοσιογράφοι λειτουργούν
ουσιαστικά σαν μηχανισμοί αυτής της διαδικασίας καλλιέργειας πιέσεων και φόβου
για σιωπή/λογοκρισία…
4. Η «ιδεολογία του φόβου» που στην Κύπρο την εκφράζει και
στις δυο κοινότητες απόλυτα ο εθνικισμός.
Η υποχώρηση
της Κυπριακής Δημοκρατίας, και πάλν, σε καθεστώς πλήρους πελατειακών σχέσεων
είναι πια κραυγαλέα, και αναπόφευκτα κυοφορεί μια βαθιά δυσφορία και προοπτική
ευρύτερης απονομιμοποίησης και ανομίας. Ο νυν πρόεδρος, βέβαια, δεν μπορεί να
καταλάβει γιατί απλώς δεν ξέρει άλλο τρόπο λειτουργίας.
Σε αυτό το
σκηνικό [όπου κατά ΜΜΕ είναι ύποπτα] αρχίζει να διαμορφώνεται ένα μεταβατικό
σύμπτωμα – το τσίρκο της σκανδαλοθηρίας. Η πλειοψηφία των ΜΜΕ, που όχι απλώς
έκανε γάργαρα τα σκάνδαλα των τραπεζών, αλλά και αγωνίστηκε για να τις
συγκαλύψει, έπρεπε να βρει ένα τρόπο μετατόπισης της οργής του κοινού. Έτσι,
άρχισε το θέαμα της σκανδαλοθηρίας με κύριο άξονα το εξής: δεν έχει σημασία
ποιός είναι ένοχος, σημασία έχει να κατασκευαστεί επίθεση ενάντια σε
συγκεκριμένους ή να αφεθεί ένα κλίμα γενικής καχυποψίας για να αποφύγουν οι
ημέτεροι την εστίαση πάνω τους για τα δικά τους σκάνδαλα. Το θέαμα του ΣΑΠΑ
ήταν κλασικό – μετά από πρωτοσέλιδα και κόντρα πρωτοσέλιδα τελικά κατάληξε το
όλο θέαμα σε κατηγορίες για μίζες όπου αυτοί που κέρδισαν [πληρώνοντας τις
μίζες για να μπορούν να επιβάλουν υπερχρεώσεις] απαλλάγηκαν… Και το ότι τέτοια
θεάματα ήταν στημένα είναι εμφανές από τις ηχογραφήσεις για την Δρομολαξιά,
όπου ο βασικός ένοχος, ο Λίλλης, και πάλι απαλλάχτηκε..
Άμα
σκεφτεί κανείς πόσα σκάνδαλα διαπλοκής έχει να αντιμετωπίσει αυτή η κυβέρνηση
από την υπόθεση των συμπέθερων μέχρι την Σάβια, τον Ρίκκο κοκ, τότε θα πρέπει
να αναμένεται μια γενική κατασκευή σκόνης για συγκάλυψη και μετατόπιση..
Η καριέρα του μεσολαβητή «διαρροών» και της κατασκευής
θεαμάτων: από τον Ματσάκη, στον Περδίκη, στον Φαίδων
Σε αυτό το
κλίμα, άρχισε να προκύπτει και ο ρόλο τους θεάματος αποκαλύψεων. Και σε αυτό το
σκηνικό εντάχθηκε ο Φαίδων από την Πάφο, αν και ο συγκεκριμένος ρόλος στα ΜΜΕ,
έχει προϊστορία, από το πλαίσιο του κυπριακού [το οποίο είναι ο πυρήνας με τους
βασικούς κώδικες χειραγώγησης και λογοκρισίας] με τους Ματσάκη και Περδίκη. Και
οι δύο έβαναν καριέρες πουλώντας συνειδητά θεάματα. Ο Ματσάκης είχε γίνει
ειδικός στην κατασκευή ψευδογεγονότων [θεαμάτων για να δημιουργήσει είδηση με
τον ίδιο ως πρωταγωνιστή], ενώ ο Περδίκης υπήρξε πιο μεθοδικός: έφτιαξε την
καριέρα αυτοπροβολής με λίγο κέτσαπ εξωτερικής αύρας [δήθεν οικολόγος], αλλά ο
βασικός του ρόλος, που τον έκανε το αγαπημένο παιδί των ΜΜΕ, ήταν αυτό των
διαρροών. Ουσιαστικά, ο Αναστασιάδης με τις διαρροές του προσπάθησε να το
παίξει Περδίκης. Οι διαρροές του Περδίκη δεν ήταν μόνο ιδεολογικές [φυσικά
ανήκε στην εθνικιστική πτέρυγα που προσφέρεται για τέτοια θεάματα] αλλά και
καθαρά συμφεροντολογικά. Με τις διαρροές του ο Περδίκης έγινε αγαπητός των αρχισυντακτών.
Το ίδιο έκανε και με το θέαμα του ότι δεν ήθελε λιμουζίνα κοκ. Το έλεγε
δημόσια, αλλά συγκαλυμμένα έπαιρνε τα λεφτά και τα επένδυε στο κόμμα του, ένα
μηχανισμό δηλαδή αυτοπροβολής [αυτό που δεν έκανε ο Ματσάκης] και έτσι το ψέμα
ότι δήθεν ο Περδίκης δεν έχει λιμουζίνα γιατί σέβεται τους πολίτες,
ολοκληρωνόταν με την χρήση του ανταλλάγματος [των λεφτών για την λιμουζίνα] για
να κτίσει κόμμα..
Αυτοί οι δυο και
άλλοι ανάλογοι θα έχουν τον ρόλο τους στην προεκλογική. Ήδη ο Φαίδωνας έκανε
μια κίνηση με τις τουρκοκυπριακές περιουσίες, η οποία είχε όλα τα
χαρακτηριστικά των παρεμβάσεων του – θεαματικές ατάκες που δίνουν στα ΜΜΕ
μερικές μέρες δημοσιότητας, ενώ τα ουσιώδη στοιχεία που καταθέτει είναι
ουσιαστικά είτε ήδη γνωστά, είτε κουβέντες του αέρα. Ο Φαίδων είναι ίσως το πιο
αυθεντικό προϊόν των ΜΜΕ σήμερα…
Η
κωμική του σκηνή πριν τις βουλευτικές εκλογές του 2016, όταν ο Φαίδων ομολόγησε
με αφέλεια ότι η υποτιθέμενη αποκάλυψη του ότι ο ..Τάσσος έπαιρνε μίζες από τον
Μπόμπολα, ήταν τελικά κάτι που του είπε ένας δημοσιογράφος του Πολίτη, και μετά
το είπε πίσω στον Πολίτη για να τον κάνουν προεκλογικό πρωτοσέλιδο, ήταν η
πλήρης κωδικοποίηση της όλης εικόνας…
Από εκεί και
πέρα οι καταγγελίες του έχουν συνήθως και την σκοπιμότητα αλλαγής εστίασης – οι
προεκλογικές ανοησίες του 2016 είχαν και στόχο να μετατοπίσουν την εστίαση από
τον Λουρουτζιάτη, ενώ το άλλο θέαμα του με επιθέσεις ενάντια στο τμήμα
αρχαιοτήτων, είχε να κανει με την αποφυγή της δίκης του παρανομίας σε
προσπάθεια ξαναθαψιματος αρχαιοτήτων για να μην καθυστερήσουν έργα του Δήμου.
Οι καταγγελίες του ήταν και πάλι μια από τα ίδια – γενικόλογες αερολογίες χωρίς
τεκμήρια που ξεχάστηκαν όσο γρήγορα τις είπε. Απλώς τα ΜΜΕ τον βοήθησαν να την
βγάλει καθαρή… γενικά φαίνεται να ελέγχεται από τον ΔΗΣΥ και να πρόσκεινται
στον Πολίτη, αλλά έχει ένα εθισμό με την δημοσιότητα που τον κάνει γενικώς
..χρήσιμο..
Ο Περδίκης είναι
πιο έμπειρος και λογικά θα παίξει με τον Ν. Παπαδόπουλο, αλλά σαν τυπικός
Περδίκης που θέλει να κρατά παρασκηνιακά τα σχοινιά σε διάφορες κατευθύνσεις,
έτρεξε
με προθυμία να συγκαλύψει τον Αναστασιάδη και την ΚΥΠ, όταν ο Α. Κυπριανού
έθεσε θέμα παρακολούθησης του μετά τη διαρροή από τον Φιλελεύθερο συνάντησης
του με τον Άιντε. Ήταν και μια αποκαλυπτική στιγμή για το πώς λειτουργεί ο Περδίκης
με τις μετατοπίσεις. Έχοντας μπροστά του μια πιθανή καταγγελία για
παρακολούθηση πολιτικών από την ΚΥΠ, μέτρησε προφανώς κέρδη-ζημιές και
αποφάσισε ότι του σύμφερε [σαν Περδίκης] να στηρίξει την ΚΥΠ και τον
Αναστασιάδη. Και έτσι, αντί να θέσει θέμα διερεύνησης ή έστω διάψευσης [μέχρι
και ο Ν. Παπαδόπουλος παρατήρησε ότι ο Αναστασιάδης έπρεπε να πει ότι δεν είναι
αυτή η δουλειά της ΚΥΠ – «αλλά δεν το έκανε»], ο Περδίκης μετατόπισε το θέμα
στο γιατί να βρεθεί ο Κυπριανού με τον Άιντε σε διαμέρισμα !! Κλασική περίπτωση
μετατόπισης, κατηγορώντας το θύμα… Ίσως ο Περδίκης να έχει και αυτός τις
προνομιακές πληροφορήσεις από αυτούς που έτρεξε να συγκαλύψει. Ήταν πάντως μια
αποκαλυπτική στιγμή του θεάματος Περδίκη…
Στο γενικότερο
πολιτικό πλαίσιο, ο Περδίκης επιβιώνει απλώς διότι είναι ο προστατευόμενος των
ΜΜΕ. Όταν ο Χάσικος αποκάλυψε το διπλό παιχνίδι του Περδίκη με την λιμουζίνα, ο
Α. Μιχαηλίδης ήταν σχεδόν σπαραξικάρδιος στην προσπάθεια συγκάλυψης της
κοροϊδίας Περδίκη. Το ότι έφτιαξε και μια παράγκα γύρω από τον εαυτούλη του,
αποδείχτηκε χρήσιμο – σε σύγκριση με τον Ματσάκη. Όμως και στο ιδεολογικό απλώς
πουλά ότι ζητά το τοπικό σύστημα εξουσίας. Το υποτιθέμενο «περιβαντολογικό» του
κόμμα, είναι το μόνο [μαζί με το Λεττονική][1] εθνικιστικό
κόμμα που το παίζει οικολογικό στην ΕΕ… Σε αυτόν τον τομέα ο Περδίκης πουλά ότι
απαιτεί το τοπικό σύστημα εξουσίας. Το ότι η ρητορική του ελάχιστα διαφέρει από
διάφορες συντηρητικές ή και ακροδεξιές τάσεις μερικές φορές, ήταν έκδηλο στη
δουλοπρέπεια του απέναντι στον αρχιεπίσκοπο – επιχειρηματία, αλλά και σε μια
κωμική ανακοίνωση αυτό το καλοκαίρι, όπου σαν σε αναπαραγωγή των κλισέ των
απορριπτικών ΜΜΕ, και του ΕΛΑΜ, το κόμμα του Περδίκη, έβγαλε ανακοίνωση ότι από
τα καταγώγια των μπουρδέλων, μιλώντας για «πάτρωνες» κοκ[2]…
Το επίπεδο και του Περδίκη [και τίθεται και θέμα για όσους τον ανέχονται γιατί
έτρεξαν να μπουν σε ένα μαγαζί με έδρα στη
Βουλή και παροχή ..διευκολύνσεων. Και όμως, υπάρχει και ένα διάχυτο
οικολογικό κίνημα σε αυτήν την χώρα. Που κακώς ανέχεται αυτήν την παράσταση για
ένα ρόλο, σαν ..εκπρόσωπο] δεν είναι και πολύ διαφορετικό από το ύφος της
ανακοίνωσης… Μερικοί φαίνεται πουν οτιδήποτε για να κρατούν καλές σχέσεις με
ένα μιντιακό σύστημα που το χρειάζονται για να πουλούν τον εαυτό τους σαν
δημόσιο πρόσωπο. Αργά ή γρήγορα και αυτό το προσωποπαγές σχήμα θα ξεφτίσει,
όταν αρχίσουν όσοι πετούν την ψήφο τους στο θέαμα Περδίκη να ξυπνούν – και να
οργανωθεί ένα αυθεντικό τοπικό πράσινο κόμμα αντι αυτό κατάστημα εξυπηρετήσεων
των ΜΜΕ.
Αλλά στις
επόμενες εκλογές το περιφερόμενο θέαμα Περδίκη θα είναι χρήσιμο με τον ίδιο
τρόπο που λειτουργεί και ο Φαίδων – θα λέει αυτά που θέλουν οι εφημερίδες και
θα τα γράφουν λες και τα είπε κάποιος άλλος. Όπως τις εκπομπές του Λ. Μαύρου,
που καλεί αυτούς που θα πουν αυτά που θέλει να πει, το εθνικόφρων ποίημα του,
για να ακούγεται το εμβατήριο σε διαφορετικές φωνητικές εκδοχές..
Η αντιμετώπιση της διαπλοκής ως θεσμικό φαινόμενο ξεκινά
από τα ΜΜΕ σαν μηχανισμούς χειραγώγησης που πουλούν θεάματα και παραπλανήσεις
κρύβοντας τα συμφέροντα και όσων συμμετέχουν στις παραστάσεις, αλλά και των
ιδίων των ΜΜΕ σαν επιχειρήσεων
Γενικότερα, η
αλλαγή στην ελληνοκυπριακή Δημόσια Σφαίρα, και με την ανάδυση δημοσιογράφων που
κάνουν τη δουλειά τους [με διερεύνηση, τεκμηρίωση και διασταύρωση πηγών] αντί
να πουλούν προκατασκευασμένη προπαγάνδα για το εθνικό η για την
ρουσφετολογία/διαπλοκή της νυν κυβέρνησης, αλλά και με την ανάδυση μιας
εναλλακτική Δημόσιας Σφαίρας στο ίντερνετ, είναι το κεντρικό σημείο και για την
διαπλοκή και για το κυπριακό, την επόμενη περίοδο… Όμως, το παρελθόν θα
προσπαθήσει και παλιν να πουλήσει το φάντασμα του χθες. Και σε αυτήν την
παράσταση θεαμάτων όπως του Φαίδων, του Περδίκη και άλλων, μαζί με την
επιλεκτική σκανδαλολογία που θα προωθεί το υπουργείο του Ιωνά θα είναι η σκόνη
στα μάτια για να μην γίνει πραγματικός διάλογος..
Αλλά όπως φάνηκε
και το 2013, μπορεί μερικές φορές εξαπάτηση να οδηγήσει σε βίαια έκρηξη όταν
αποκαλυφθεί η απάτη… Ας το θυμούνται, μια οι ιδιοκτήτες, και οι αρχισυντάκτες
και τα περιφερόμενα θεάματα…
[1] Unusually for a Green party in Europe, the LZP has always
been considered a centre-right party.[2][3] Leading politicians of the party
have often shown reactionary, nationalist,..views.. https://en.wikipedia.org/wiki/Latvian_Green_Party
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου