Οι άνθρωποι πρέπει να προστατεύονται από τη βία [και ιδιαίτερα από την παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων από κρατικούς λειτουργούς] Ή Μήπως όταν η βία δεν αφορά κύπριους πολίτες Δικαιολογείται;

[Δυο ανακοινώσεις της ΚΙΣΑ]

Καταδίκη αστυνομικής βίας και αυθαίρετης κράτησης

Sep 5, 2017

Η ΚΙΣΑ καταδικάζει περιστατικό σοβαρής κακοποίησης και απάνθρωπης, ταπεινωτικής και εξευτελιστικής μεταχείρισης πολίτη της Τουρκίας, ηλικίας 60 περίπου ετών, στο οδόφραγμα Λήδρα Πάλας από αστυνομικό στις 31/8/2017. Σύμφωνα με αδιαμφισβήτητη μαρτυρία του ίδιου του παραπονούμενου, που υποστηρίζεται και από τα σημάδια κακοποίησης στο σώμα του αλλά και τη μαρτυρία πολλών άλλων πολιτών που ήταν παρόντες στο περιστατικό, το εν λόγω πρόσωπο κακοποιήθηκε, κατά την εν λόγω μέρα, βάναυσα από μέλος της Αστυνομίας. Ο παραπονούμενος, ο οποίος διαμένει με την οικογένειά του στην Αμμόχωστο,  στις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές, διήλθε μέσω του οδοφράγματος Λήδρα Πάλας με ποδήλατο χωρίς να αντιληφθεί ότι υπόκειτο σε έλεγχο αφού κατά τη στιγμή της διέλευσής του κανένας δεν τον ρώτησε οτιδήποτε ή τον σταμάτησε για έλεγχο ενώ άλλα πρόσωπα φαίνεται να διέρχονταν ελεύθερα.

Αμέσως μετά την διέλευση του τον ακολούθησε αστυνομικός με περιπολικό της Αστυνομίας ο οποίος του έδωσε οδηγίες να επιστρέψει πίσω, με τις οποίες συμμορφώθηκε πλήρως. Κατά την άφιξή του στο φυλάκιο της Αστυνομίας, ο ίδιος αστυνομικός κατέβηκε από το περιπολικό και εντελώς απρόκλητα και αναίτια άρχισε να κτυπά τον παραπονούμενο με τα χέρια του. Ο παραπονούμενος έχασε την ισορροπία του και έπεσε από το ποδήλατο, οπόταν ο αστυνομικός άρχισε να τον κλωτσά με τα πόδια του. Η κακοποίηση  έγινε μπροστά στα μάτια πολιτών που παρακολουθούσαν και προέτρεπαν τον αστυνομικό να σταματήσει. Στη συνέχεια, ο αστυνομικός μετάφερε τον παραπονούμενο  εντός του σταθμού, όπου συνέχισε να τον κτυπά στην παρουσία και άλλου αστυνομικού ο οποίος δεν έπραξε οτιδήποτε για να τον σταματήσει. Αφού «ξεθύμανε», έριξε στον παραπονούμενο αρχικά νερό και κατόπιν κάτι σαν κολόνια στις πληγές του με αποτέλεσμα την πρόκληση ακόμη πιο φρικτών πόνων.

Η ΚΙΣΑ κατήγγειλε την κακοποίηση την ίδια μέρα στην Ανεξάρτητη Αρχή Διερεύνησης Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας (ΑΑΔΙΠΑ), ενώ πολλοί πολίτες έσπευσαν να δώσουν έγγραφη και προφορική μαρτυρία για τον εν λόγω περιστατικό. Η Αστυνομία, προσπάθησε αρχικά, όπως συνηθίζει άλλωστε σε τέτοιες περιπτώσεις, να κατηγορήσει τον παραπονούμενο μεταξύ άλλων για πρόκληση πραγματικής σωματικής βλάβης εναντίον των αστυνομικών, για αντίσταση κατά τη σύλληψη και επίθεση εναντίον οργάνου της τάξης. Οι άμεσες αντιδράσεις της ΚΙΣΑ και των παρευρισκόμενων πολιτών προς την ΑΑΔΙΠΑ και την ηγεσία της αστυνομίας συνέβαλαν στην άρνηση της Νομικής Υπηρεσίας να επιτρέψει την δίωξη του παραπονούμενου. Αντί αυτού, η Νομική Υπηρεσία  διέταξε το διορισμό ποινικών ανακριτών για διερεύνηση των καταγγελιών του πολίτη.

Παρά το γεγονός ότι ο παραπονούμενος ανέφερε από την πρώτη στιγμή ότι επιθυμεί να επιστρέψει το συντομότερο δυνατό στην οικογένεια του και ταυτόχρονα να συνεργαστεί με τις Αρχές για ότι χρειαστεί στα πλαίσια διερεύνησης της καταγγελίας του εναντίον του αστυνομικού,  βρίσκεται από την 1/9/2017 υπό κράτηση με διοικητική απόφαση του Διευθυντή του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης. Η ΚΙΣΑ καταδικάζει την ενέργεια του Διευθυντή του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης ως παράνομη αλλά και τιμωρητική αφού:

1. Τιμωρείται το θύμα κακοποίησης από την Αστυνομία με κράτηση, μέχρι να διερευνηθούν οι καταγγελίες του,
2. παραβιάζει για ακόμη μια φορά τη νομοθεσία, η οποία καθορίζει το δικαίωμα οικειοθελούς αναχώρησης πριν τη λήψη οποιωνδήποτε καταναγκαστικών μέτρων από τις αρχές,
3. η κράτηση δεν συνοδεύεται, ενόψει της διερεύνησης των καταγγελιών του, με μέτρα άμεσης απέλασης, και
4. στερεί στον παραπονούμενο την ελευθερία του, την οικογένεια του και την άσκηση των θρησκευτικών του δικαιωμάτων ενόψει μπαϊραμιού.

Επίσης, η ΚΙΣΑ θεωρεί την πρόθεση των αρχών για απέλαση του παραπονούμενου στην Τουρκία, μέσω ενδεχομένως της Ελλάδας, αλόγιστη και χρονοβόρα αφού οι αρχές γνωρίζουν ότι αυτός διαμένει στις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές και συγκεκριμένα στην Αμμόχωστο και, επομένως, θα μπορούσε να διευθετηθεί η αναχώρηση και επιστροφή του στην οικογένεια του με την συνεργασία των ΗΕ, όπως έγινε και στο παρελθόν σε  άλλες περιπτώσεις.

Η ΚΙΣΑ καλεί τις αρμόδιες αρχές του κράτους να –

• προχωρήσουν στην άμεση απελευθέρωσή του παραπονούμενου και τη συνεργασία με τα ΗΕ για τροχοδρόμηση της επιστροφής του στην οικογένεια του,
• διασφαλίσουν τη συνέχιση της διερεύνησης των καταγγελιών του και να διερευνήσουν επίσης το κίνητρο του συγκεκριμένου αστυνομικού σε σχέση με την κακοποίηση και, αν διαφανεί ότι υπήρχε ρατσιστικό κίνητρο, η όλη υπόθεση να διερευνηθεί στο πλαίσιο των εγκλημάτων μίσους.

Οι σκληρές συνθήκες στη Κύπρο σπρώχνουν τους πρόσφυγες στην απόγνωση

Sep 1, 2017

Με λύπη μας πληροφορηθήκαμε τον θάνατο του M.D., νεαρού πρόσφυγα από την Σομαλία, ο οποίος αυτοκτόνησε την Πέμπτη, 29/8/17, ουσιαστικά  απελπισμένος από τους χειρισμούς των αρμόδιων αρχών σε σχέση με την υπόθεση ασύλου και τις περιστάσεις του. Πιο συγκεκριμένα, ο M.D. ήρθε στην Κύπρο πριν από ενάμιση περίπου χρόνο ως ασυνόδευτος ανήλικος και αρχικά διέμενε σε εφηβικό ξενώνα της ΚΔ. Στη συνέχεια, οι αρχές έκριναν πως ο M.D. ήταν ενήλικας και στη βάση αυτής της απόφασης, τον έδιωξαν από τον ξενώνα, σταμάτησαν την εξέταση της αίτησής του για οικογενειακή επανένωση με συγγενείς του που διαμένουν στο Ηνωμένο Βασίλειο και απορρίψαν το αίτημά του για διεθνή προστασία. Ως αποτέλεσμα, ο M.D. διάμενε μόνος του, χωρίς υποστηρικτικό δίκτυο και χωρίς ουσιαστικά ελπίδες για το μέλλον του. Όπως μας έχουν αναφέρει άτομα της κοινότητάς του που τον γνώριζαν, ο M.D. ένιωθε απεγνωσμένος και τους έλεγε συνεχώς ότι «δεν την θέλει και δεν την αντέχει αυτή τη ζωή», αφού η λανθασμένη απόφαση των αρχών για το θέμα της ηλικίας του, εξανέμισε τις ελπίδες του για επανένωση  με την οικογένειά του στο ΗΒ και μια ασφαλή και αξιοπρεπή ζωή.

Η ΚΙΣΑ ανησυχεί ακόμα περισσότερο από το γεγονός ότι οι περιστάσεις του M.D. δυστυχώς δεν είναι μεμονωμένες, αλλά ενδεικτικές της γενικότερης κατάστασης στη οποία έχουν καταδικαστεί οι πρόσφυγες και ειδικότερα οι αιτητές/τριες ασύλου από τις αρχές της ΚΔ. Το πλαίσιο ασύλου της ΚΔ χαρακτηρίζεται από έντονα στοιχεία διακρίσεων και αποκλεισμού των  προσφύγων από την κυπριακή κοινωνία.

Χαρακτηριστικά αναφέρουμε κατ΄αρχάς ότι δεν εφαρμόζεται ούτε και υφίσταται οποιοσδήποτε μηχανισμός αξιολόγησης με εξατομικευμένο τρόπο της κατάστασης και των αναγκών των αιτητών ασύλου και ιδιαίτερα των ευάλωτων ομάδων, όπως οι ασυνόδευτοι ανήλικοι. Περαιτέρω, δεν υπάρχει αποτελεσματικός μηχανισμός που να επιτρέπει την άμεση πρόσβαση των ατόμων που αιτούνται διεθνούς προστασίας σε υλικές συνθήκες υποδοχής που να διασφαλίζουν αξιοπρεπή διαβίωση. Για την παροχή των προβλεπόμενων από τον νόμο υλικών συνθηκών υποδοχής, οι αιτήτριες/τές ασύλου πρέπει να υποβάλουν ειδική αίτηση στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, κάτι που τις/ τους παγιδεύει σε έναν κυκεώνα γραφειοκρατίας, με πραγματικό σκοπό τον αποκλεισμό τους από τα δικαιώματά τους. Η επιβίωση είναι δύσκολη ακόμα και για όσες/ όσους καταφέρνουν να αποκτήσουν πρόσβαση στις υλικές συνθήκες υποδοχής, αφού τα ποσά που τους δίνονται για ενοίκιο και φαγητό (σε μορφή κουπονιών) δεν μπορούν να καλύψουν τις πραγματικές τους ανάγκες.[i] Ακόμα, οι συνθήκες του Κέντρου Υποδοχής επιδεινώνουν τις τραυματικές εμπειρίες που οι πρόσφυγες έχουν ήδη βιώσει και καθιστούν τις ευάλωτες ομάδες (γυναίκες, μονογονεϊκές οικογένειες, ΛΟΑΤΙΚ* άτομα, ανάπηρα άτομα) ακόμα πιο ευάλωτες και εκτεθειμένες στη βία και τον αποκλεισμό.

Η κατάσταση είναι ακόμα πιο δύσκολη για τα ασυνόδευτα παιδιά πρόσφυγες. Οι διαδικασίες προσδιορισμού της ηλικίας τους εκεί και όπου αμφισβητείται η ηλικία τους παραβιάζουν την εθνική νομοθεσία και τα διεθνή πρότυπα με αποτέλεσμα τα ασυνόδευτα παιδιά πρόσφυγες και ιδιαίτερα εκείνα με σομαλική καταγωγή, εκδιώκονται από τους εφηβικούς ξενώνες και καλούνται να επιβιώσουν μόνα τους και χωρίς οποιαδήποτε στήριξη, στη βάση των αποτελεσμάτων αναξιόπιστων εξετάσεων αξιολόγησης της ηλικίας τους. Η εκδίωξή τους είναι άμεση, χωρίς οποιοδήποτε πλαίσιο ένταξής τους ή υποστηρικτικό περιβάλλον και ακολουθείται από μια ιδιαίτερα τιμωρητική στάση των αρμόδιων αρχών και υπηρεσιών. Οι κρατικοί ξενώνες φιλοξενίας λειτουργούν σε ένα προβληματικό και ρατσιστικό πλαίσιο, διαχωρίζοντάς τα παιδιά πρόσφυγες από τα παιδιά με κυπριακή υπηκοότητα. Τα παιδιά πρόσφυγες δεν έχουν ουσιαστικά πρόσβαση στην εκπαίδευση, αφού είτε δεν εγγράφονται στο σχολείο, είτε εγγράφονται ως «ακροατές». Συχνά, αναγκάζονται να παρατήσουν το σχολείο λόγω της απουσίας ενός ικανοποιητικού πλαισίου ένταξής του.

Η ΚΙΣΑ καλεί την ΚΔ να προβληματιστεί από την πρόσφατη αυτοκτονία του νεαρού πρόσφυγα και τα αίτιά της[ii] και να προχωρήσει στη χάραξη μιας συνολικής πολιτικής υποδοχής, ένταξης και ισότιμης συμμετοχής των προσφύγων στην κοινωνία, προνοώντας ειδικότερα για τις πιο ευάλωτες ομάδες προσφύγων, συμπεριλαμβανομένων των ασυνόδευτων παιδιών.