ΜΜΕ και διαπλοκή: ο «βασιλιάς» είναι γυμνός… [οι 4 βασικοί κυπριακοί μηχανισμοί εξαγοράς χειραγώγησης: τραπεζιτικά δάνεια, επιλεκτική διαφήμιση, ρουσφέτι σε δημοσιογράφους, sourcing]
"Ο Φιλελεύθερος υπηρετεί εδώ και πολλές
δεκαετίες την είδηση: Την αληθινή, την εξακριβωμένη, την εν πολλοίς
αποκλειστική. Όχι την ψευδή, την προκατασκευασμένη, την εκ του πονηρού, αυτήν που
γράφεται για να εξυπηρετήσει ιδιοτελή και αλλότρια συμφέροντα, ούτε αυτήν που
διαχέεται υποβολιμαία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με ευτελή στόχο να σπιλώσει
έντιμους ανθρώπους, να υποσκάψει αγαπημένες και αρμονικές οικογένειες, να
πλήξει προοδευτικές επιχειρήσεις. Αναγκαία αυτή η προλογική διευκρίνιση,
επειδή: Τις τελευταίες μέρες ο Δημοσιογραφικός μας Οργανισμός βάλλεται με
ζηλόφθονες ανακρίβειες και κακόβουλα σχόλια κάποιων στα μέσα κοινωνικής
δικτύωσης, με αφορμή μια μελετημένη εσωτερική του αναδιοργάνωση, με ό,τι αυτό,
δυστυχώς, συνεπάγεται." - http://www.philenews.com/eidiseis/media/article/430977/o-fileleftheros-patame-gra-badizoyme-brosta
Το σχόλιο του Ν.
Παττίχη στον Φιλελεύθερο της Κυριακής [17/9] είχε ένα είδος bittersweet αίσθησης. Αν το
σύγκρινε κανείς με το προηγούμενο ανάλογο [πρωτοσέλιδο] σχόλιο του Παττίχη το
2013, όταν απροκάλυπτα απειλούσε τους βουλευτές να ψηφίσουν το δεύτερο σενάριο
κουρέματος μετά την αποτυχία [λόγω κοινωνικής οργής-κατακραυγής] του καθολικού
κουρέματος, αυτό ήταν, όπως και να το δει κανείς, ένα είδος αναγνώρισης ήττας.
Το 2013 υπήρχε απειλή –τώρα υπήρχε μια προσπάθεια να διασκεδαστούν οι
εντυπώσεις από τις μαζικές απολύσεις από το συγκρότημα του Φιλελευθέρου. Η
παρακμή του εντύπου λόγου, είναι προιον και των νέων τεχνολογιών, αλλά και λόγω
της απομυθοποίησης της ειδησεογραφίας του συγκροτήματος.
Διαβάζοντας
τις προσπάθειες να δοθεί μια θετική εικόνα στο όλο συγκρότημα, αναπόφευκτα
προκαλούσε χαμόγελα ο ισχυρισμός ότι ο Φιλελεύθερος δεν ανήκει σε αυτούς που
προάγουν την «ψευδή [είδηση], την προκατασκευασμένη, την εκ του πονηρού, αυτήν
που γράφεται για να εξυπηρετήσει αλλότρια συμφέροντα»… Είτε ο κ. Παττιχης το
αντιλαμβάνεται, η όχι, διευθύνει μια επιχείρηση συσκευασίας ειδήσεων η οποία,
ακόμα και στο κεντρικό πολιτικό ζήτημα, το κυπριακό, έχει στήσει ένα επιτελείο
χειραγώγησης, από τις προκατασκευασμένες εμπάθειες του ΠΙΝ, στους εκ πονηρού
τίτλους [ακόμα και όταν κονταροχτυπιούνται με την λογική η από αλλεπάλληλες
διεθνείς διαψεύσεις] της αρχισυνταξιας, και φυσικά με τις εκπληκτικά
μεροληπτικές στήλες.
Ακόμα και τον τίτλο κάτω από το σχόλιο του να αναλύσει κανείς, η εικόνα της
μεροληπτικής στάσης της αρχισυνταξίας είναι κωμικά εμφανής στην αντίφαση και
στην ασυναρτησία. Διότι η ίδια εφημερίδα προβάλει συνήθως το σενάριο ότι η
Τουρκία και ο Ερντογάν κάνουν ότι θέλουν και ότι ο κ. Ακιντζή δεν διαφέρει από
τους τ/κ εθνικιστές. Τώρα όμως για να κατασκευαστεί ακόμα λίγη υστερία, ξαφνικά
η έμφαση εστιάζεται μόνο στην ισλαμοποιηση και λογοκρίνεται ότι αυτοί που
αντιστέκονται είναι ακριβώς αυτοί που θέλουν λύση την οποία δαιμονοποιει η
αρχισυνταξία του φιλελεύθερου.
Η κρίση των ΜΜΕ: η τεχνολογική
αλλαγή και η κρίση φερεγγυότητας των καθεστωτικών ελληνοκυπριακών ΜΜΕ
Η πραγματική είδηση, μετα και την μετατροπή της Σημερινής σε εβδομαδιαία,
είναι ότι τα συγκροτήματα των ΜΜΕ στην ε/κ κοινότητα βιώνουν κρίση. Όταν και ο
Φιλελεύθερος απολύει δεκάδες, η εικόνα είναι σαφής… Παρά το ότι τεχνολογικά η
παρακμή των εντύπων μέσων είναι αναπόφευκτη, εντούτοις ο Φιλελεύθερος είχε
προοπτικές να επιβιώσει σαν ένα είδος εφημερίδας που έκφραζε διάφορες απόψεις
στην ελληνοκυπριακή κοινότητα – έστω και παρά την προνομιακή πρόσβαση στην
εξουσία. Η μετατόπιση του από την δεκαετία του 1990 είναι σαφής πια – ο Φιλελεύθερος
μπορεί να έχει δημοσιογράφους από διάφορες παρατάξεις, αλλά την αρχισυνταξία
που καθορίζει την πολιτική γραμμή την αποφασίζει μια δεξιά με ακροδεξιά τάση
[φανατικών ή ατόμων που αδυνατούν να δουν πέρα από το εφήμερο ιδιωτικό
συμφέρον].. Έτσι, η παρακμή γίνεται πιο αισθητή. Διότι ιστορικά ο Φιλελεύθερος
ξεκίνησε κεντροδεξιός, αλλά κατάφερε να εκφράσει ή να δώσει κάποια μορφή
ισορροπημένης έκφρασης και στην αριστερά. Από το ‘90 η δεξιά στροφή έχει κάνει
τον Φιλελεύθερο ακροδεξιό στο κυπριακό… αυτό μπορεί να παίρνει χρόνο να
συνειδητοποιεί από κάποιον που αγοράζει σαν ρουτίνα τον Φιλελεύθερο, αλλά με
τις κρίσεις στο κυπριακό, η ιδεολογική μετατόπιση γίνεται πια τόσο εμφανής, που
οι απώλειες δεν είναι πια μόνο λόγω ηλικίας. Είναι και θέμα αξιοπρέπειας
αυξανόμενα απέναντι σε μια υβριστική και κατά περιόδους υστερική νοοτροπία όπως
των Πιν, Α. Μιχαηλίδη, Καλλινίκου κοκ..
Οπότε η αδυναμία ακόμα και το Φιλελευθέρου να αντέξει την τεχνολογική
αλλαγή, αλλά και να συνεχίζει το παίζει
το unbeatable
συγκρότημα έφτασε στο τέλος του.
Η διαφήμιση σαν μηχανισμός
χειραγώγησης της Δημόσιας Σφαίρας
Αλλά αυτήν την περίοδο είχαμε και άλλες αναφορές για τη διαπλοκή των ΜΜΕ.
Πως δηλαδή επιβιώνουν μερικοί και πως εξαγοράζονται μερικοί άλλοι. Στη βουλή
συζητήθηκε το θέμα των διαφημίσεων της ΣΥΤΑ. Επειδή ακριβώς η ΣΥΤΑ είναι
δημοκρατικός οργανισμός τα στοιχεία των διαφημίσεων δημοσιοποιούνται – και έτσι
έχουμε και μια χαρακτηριστική εικόνα πως χρησιμοποιούνται ακόμα και δημόσια
κεφάλαια για εξαγορά και ευνοϊκή μεταχείριση από τα ΜΜΕ. Σε ένα δημοκρατικό
πλαίσιο, τα ΜΜΕ θα έπρεπε λογικά να δημοσιοποιούν και τα δάνεια τους από
τράπεζες [με δεδομένο ότι υπάρχουν σαφή τεκμήρια ότι η μεγάλη πλειοψηφία των ΜΜΕ προσπάθησε να
συγκαλύψει την τραπεζιτική κρίση] αλλά και τις πιθανές πηγές χρηματοδότησης
τους – αφού τέθηκε και αυτό το ζήτημα της εξάρτησης μέσω διαφημίσεων. Αλλά
φυσικά οι ένοχοι δεν είναι εύκολο να προσφέρουν την τεκμηρίωση.
Ο πιο κάτω πίνακας είναι χαρακτηριστικός. Αφορά τις αποφάσεις του ΔΣ της
ΣΥΤΑ για την διαφήμιση. Η κραυγαλέα διαφορά ανάμεσα στην μόνη αριστερή
εφημερίδα και όλες τις άλλες μιλά από μόνη της. Κατ’ αρχήν ας δούμε τα
δημοσιοποιημένα στοιχεία για το κοινό στο οποίο φτάνουν τα μέσα [κυκλοφορίας ή
αναγνωσιμότητας/ακροαματικότητας]. Σε έρευνα του Φιλελευθέρου για την αναγνωσιμότητα
το 2014[1] , ο
Φιλελεύθερος είχε 90,000, ενώ η Χαραυγή 18,500. Άρα αν ήταν να επιχορηγηθεί
αναλογικά θα έπρεπε να η διαφορά να είναι το μάξιμουμ 5 φορές πιο πολλά στον Φιλελεύθερο
– αλλά εδώ η διαφορά είναι 21 φορές! Αν συγκρίνει κανείς ακόμα και την Αλήθεια
με την Χαραυγ,ή η ανισομέρεια βγάζει μάτι – η Χαραυγή είχε περισσότερη
αναγνωσιμότητα, αλλά η Αλήθεια πήρε τριπλάσια λεφτά. Και ανάλογα είναι και τα
στοιχεία για το σαββατοκύριακο
Ανάλογα είναι και τα στοιχεία για το ραδιόφωνο – ο Άστρα έχει μηδαμινή
διαφήμιση, ενώ η έρευνα της Γνώρα [η οποία πρόσκειται στην δεξιά] για το 2016-17 δείχνει ότι είναι ένα από τα
μεγάλα ραδιοφωνικά κανάλια [γύρω στο 5% με μάξιμουμ τα 12-13%].[2]
Αυτό το οποίο φαίνεται να κάνει το κυβερνητικό ΔΣ στην ΣΥΤΑ είναι η γενική
πρακτική του κεφαλαίου που ελέγχει τη διαφήμιση στο ιδιωτικό τομέα. Απλώς η
κυβέρνηση κάνει και κάτι περισσότερο -
διαχέει τη μεροληπτική στάση του κεφαλαίου και στο δημόσιο. Έτσι,
επιχορηγεί τις δεξιές εφημερίδες [Πολίτης, Αλήθεια] δυσανάλογα με τις
αριστερές, και προσπαθεί να εξαγοράσει και εύνοια από κεντρώα απορριπτικά ΜΜΕ
[Φιλελεύθερος ΔΙΑΣ]…
Το πιο ενδιαφέρον όσον αφορά την εξαγορά είναι το δείγμα των ειδικών
εκδόσεων των συμφερόντων Λοττίδη. Η κύρια έμφαση εδώ είναι η Καθημερινή. Μπορεί
να είναι εβδομαδιαία και όχι η επιτυχία που έλπιζε ο Λοττίδης, αλλά πιάνει ένα
ποσοστό της μη εθνικιστικής δεξιάς και άρα η κυβέρνηση προφανώς επενδύει σε
αυτό το μέσο για να ελέγχει ένα κοινό που πάει να διαρρεύσει. Η χρηματοδότηση
των επιχειρήσεων Λοττίδη από το δημόσιο είναι όντως κραυγαλέα. Με την πρώτη της
νέας τότε κυβέρνησης το 2013, ο αμειφθής για τις υπηρεσίες του Κεννεβέζου,
προσπάθησε να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα Λοττίδη με το σχέδιο Αριστοτέλης.
Τελικά, του στοίχισε το υπουργείο, αλλά η κυβέρνηση δεν άφησε τον ημέτερο χωρίς
καρέκλα – όπως και στο διορισμό του ως υπουργός, έτσι και στον διορισμό του ως
πρέσβη φυσικά δεν υπήρχε ανάγκη για γνώση του αντικειμένου. Απλώς φάνηκε ότι υπάρχει
κόντρα μεταξύ εκδοτών. Αλλά τί να πει η κυβέρνηση που είχε ένα εκδότη-ιδιοκτήτη
ραδιοφώνων κοκ σαν υπουργό – τον κ. Χάσικο; Η κυβέρνηση δεν τα παράτησε – το
2016 αποκαλύφθηκε ότι η κυβέρνηση επιχορηγούσε ένα κανάλι συμφερόντων του Λοττίδη
που απλώς έδειχνε διαφημίσεις; Γιατί ξοδεύονται με τέτοιο τρόπο δημόσια
χρήματα; Διότι το πρωτοσέλιδο της Καθημερινής προσφέρει υπηρεσίες. Και αν δει
κανείς το ποσό για τον Φιλελεύθερο και τις ειδικές εκδόσεις της Καθημερινής,
είναι κωμικό – είναι σχεδόν το ίδιο ποσό [174,000 – 152,000] ενώ η διαφορά στην
αναγνωσιμότητα είναι τουλάχιστον πενταπλάσια υπέρ του Φιλελεύθερου. Αλλά παίρνουν
τα ίδια σχεδόν χρήματα… Και φυσικά αποκαλυπτικό του όλου είναι και ότι η κ.
Λοττίδη βρέθηκε και στη θέση του επιτρόπου διοίκησης…
Η εξάρτηση από τις τράπεζες: δάνεια
και διαφήμιση με όρους συγκάλυψης
Η διαπλοκή των ΜΜΕ τα κανει αυξανόμενα μη- φερέγγυα. Ήδη ιστορικά έχουμε
πια δύο σαφείς μαρτυρίες για το πώς λειτουργούσε η εξάρτηση με τις τράπεζες –
ουσιαστικά τα συγκροτήματα των ΜΜΕ εξαρτώνται από τα δάνεια και τις
διαφημίσεις.
Για τα δάνεια ιδού η μαρτυρία του κ. Παράσχου [πέρασε από Φιλελεύθερο, Πολίτη
και Καθημερινή]:
«Όταν μια επιχείρηση ΜΜΕ, ξεκινά την κάθε νέα χρονιά, έχοντας διασφαλισμένο διαφημιστικό κονδύλι πέραν του ενός εκατομμυρίου από μία μόνο τράπεζα και τα ανάλογα από τις άλλες, τότε ο καθείς αντιλαμβάνεται ποιος υπαγορεύει τους όρους του παιχνιδιού. Όταν παράλληλα, ΜΜΕ λάμβαναν δάνεια εκατομμυρίων και μεγάλα παρατραβήγματα με «ευκολίες πληρωμής», τότε ποιός δημοσιογράφος μπορούσε να τα βάλει με τις τράπεζες, χωρίς να χάσει τη δουλειά του; Υπάρχουν κι άλλα, όπως οδηγίες τραπεζιτών για πιέσεις, π.χ. προς την εποπτική αρχή ή για προστασία της εποπτικής αρχής. Τα είδαμε και στο πολύ πρόσφατο παρελθόν να συμβαίνουν σε σύμπραξη τραπεζιτών, πολιτικών και ΜΜΕ.»
Η «δουλειά» από ποιούς γινόταν, αν όχι από δημοσιογράφους, αυλικούς του συστήματος ή και αιχμάλωτούς του;… Έχουμε ευθύνη και οι δημοσιογράφοι για την κατάσταση στην πατρίδα μας; Έχουμε.»
Α. Παράσχος, Διευθυντής, Καθημερινή Κύπρου[3]
Για το πώς οι
διαφημίσεις λειτουργούν και ως μηχανισμός λογοκρισίας είχαμε και την μαρτυρία
του κ. Ολύμπιου για το πώς λογοκρίθηκε στον Πολίτη για ένα διαφημιστικό πακέτο,
50,000 ευρώ από την Τράπεζα Κύπρου.
«Ο μάρτυρας
κατήγγειλε επίσης ότι είχε μόνιμη στήλη στην εφημερίδα Πολίτης και μετά από
δυσμενές άρθρο που έγραψε, του λέχθηκε ότι δεν θα δημοσιεύουν πλέον τα άρθρα
του μετά από παρέμβαση του Αντρέα Ηλιάδη καθώς και ότι η Τράπεζα απέκοψε
διαφήμιση ύψους €50.000 από την εφημερίδα».
Εξαγορά με κυβερνητικούς διορισμούς, χρηματικές ευκολίες
και υποσχέσεις
Αλλά η νυν κυβέρνηση
έχει επεκτείνει τους μηχανισμούς με πιο άμεση εξαγορά και υπόσχεση βολέματος.
Με την εκλογή της κυβέρνησης Αναστασιάδη φτιάχτηκε στο προεδρικό μια ομάδα
δημοσιογράφων για να ελέγχουν την χειραγώγηση μέσω των καθεστωτικών ΜΜΕ. Και
παράλληλα με την εργοδοτική δημοσιογράφων για κυβερνητική προπαγάνδα είχαμε και
την αμοιβή δημοσιογράφων με τον διορισμό τους σε διάφορες θέσεις [όπως του Δ.
Γεωργιάδη του Πολίτη στο δημοσιοοικονομικό συμβούλιο. Και [σε αυτό το πλαίσιο;]
είδαμε μερικές οβιδιακές μεταμορφώσεις απορριπτικών που έγιναν οπαδοί του
Αναστασιάδη της λύσης, και που μετα ξανάγιναν, παράλληλα με τον Αναστασιάδη,
απορριπτικοί…
Ταυτόχρονα, η
κυβέρνηση φάνηκε να απλώνει και ένα δίχτυ επιχορηγήσεων σε ΜΜΕ [λ.χ. κάλυψη
εξόδων Βέλτιστερ] που εμφανώς… θυμίζουν συναλλαγή…
Sourcing
Πέρα από την
άμεση εξαγορά [διορισμός ή μελλοντική υπόσχεση] υπαρχει και το φαινόμενο της
προνομιακής πληροφόρησης, το sourcing. Και
αυτό δεν είναι απλά θέμα παροχής πληροφοριών που μπορεί να κάνουν ένα
δημοσιογράφο είτε να αππωθεί είτε να έχει πληροφορίες που τον κάνουν
«επιτυχημένο» στο επάγγελμα, αλλα και συμμετοχή στην κατασκευή θεαμάτων. Η
παροχή παραπλανητικών πληροφοριών για μετατόπιση από σκάνδαλα της κυβέρνησης ή
για δαιμονοποίηση αντιπάλων ή θέσεων υπήρχε από παλιά, αλλά έχει γίνει πια
μέρος της καθημερινότητας της καθεστωτικής δημοσιογραφίας. Ο τρόπος που
εκδιώχθηκαν αξιωματούχοι για να διοριστούν ημέτεροι [από την Κεντρική Τράπεζα
μέχρι την Κρετυκ, αστυνομία κοκ] είναι χαρακτηριστικό φαινόμενο. Για το
κυπριακό, πρόσφατα είχαμε και τις υπηρεσίες που φαίνεται να πρόσφερε ο κ.
Πιμπίσιης με τα fake news για τη
διαδικασία λύσης του κυπριακού. Για όσους ξεχνούν εύκολα, υπενθυμίζουμε ότι του
Κραν Μοντανά προηγήθηκε ένα είδος κλεφτοπόλεμου δαιμονοποίηση της διαδικασίας
από την κυβέρνηση – μέχρι και η καταγραφή των θέσεων των δυο πλευρών [που
αναγνωρίστηκε σαν ικανοποιητική και από τον Μαυρογιάννη] έγινε απόπειρα να
μετατραπεί σε .. «κίνδυνο διάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας»… Εκεί έσπασε ο
μηχανισμός επιβολής των fake news με τις αντιδράσεις
– αλλά η νυν εξουσία δεν είχε και άλλους μηχανισμούς επιβολής πέρα από αυτά τα
θεάματα..
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου