Η «ελληνική Άνοιξη», η συμφωνία ως συμβιβασμός στο πλαίσιο των ρηγμάτων που δημιούργησε η ελληνική εξέγερση με αποκορύφωμα το δημοψήφισμα, και το επόμενο βήμα μετά την άρση της τραπεζιτικής [και όχι μόνο] πολιορκίας

Η ελληνική άνοιξη

Μετά της διαπραγματεύσεις σε ένα slip of tongue, της Σλοβάκος υπουργός έγραψε στο twitter ότι οι έλληνες «πλήρωσαν», στη σύνοδο κορυφής, την «ελληνική τους άνοιξη». Σύντομα, το κατάλαβε και το έσβησε, αλλά όση ώρα έμεινε και συζητήθηκε η εστίαση ήταν στην παραπομπή της λέξης «άνοιξη». Στα πλαίσια της διεθνούς επικαιρότητας των τελευταίων χρόνων, θα μπορούσε να το αποδώσει κανείς στη χρήση της λέξης «αραβική άνοιξη» - την οποία εισήγαγε ο Economist. Ομως, είναι πολύ πιο πιθανό να αναφερόταν στην οικεία τσεχοσλοβακική εμπειρία της «άνοιξης της Πράγας». Από ό,ποια οπτική και να τα δει κανείς, έλεγε: – η εξέγερση μπορεί να είναι σωστή, αλλά τιμωρείται. Ίσως να μην έχει υπάρξει πιο σαφής έκφραση δουλοπρέπειας από αυτήν την γενιά πολιτικών που είδαμε τα τελευταία 20 χρόνια στην ανατολική Ευρώπη. Αν, ομως, μείνει κανείς στην σημειολογία και τη γενεαλογία της λέξης, τότε ίσως η ελληνική χρήση να προηγείται τουλάχιστον ιστορικά – ο Σ. Τσίρκας κωδικοποίησε την ελπίδα που γεννήθηκε με φόντο της κινητοποιήσεις στο δρόμο μετά την δολοφονία του Λαμπράκη το 1963, και την εξέγερση του Ιούλη του 1965 ενάντια στο κοινοβουλευτικό πραξικόπημα της αποστασίας, σαν την «χαμένη άνοιξη»

«..η πρωτοπόρα γενιά των Λαμπράκηδων θα φέρει στην Ελλάδα την μεγάλη άνοιξη, είπα μέσα μου:
Και γιατί όχι; Κι αν χάθηκε μια άνοιξη στο χέρι τους είναι να την ξαναφέρουν ακόμα πιο μεγάλη..»

Ο Σ. Ζιζέκ προσδιόρισε ότι και μυθολογικά η διακεκομμένη εξέγερση διατηρεί ιστορικά την αύρα της κρυφής γοητείας που κουβαλά στο παρόν «το μέλλον που διαρκεί πολύ».

Μια συμφωνία που κανένας δεν ήθελε και κανένας δεν θέλει. Μοιάζει με μια κυπριακή στιγμή από το παρελθόν

Gideon Rachman

Germany’s conditional surrender on bailout

olfgang MünchauGreece’s creditors have demolished the eurozone

Το ερώτημα, ωστόσο, που πρέπει να τεθεί είναι, αν η ίδια η συμφωνία ήταν καλή ή κακή. Οι τίτλοι δυο άρθρων της Financial Times κατέγραφαν μια σαφή αμφισημία:

Ο ενας τίτλος μιλούσε για υπο όρους παράδοση της Γερμανίας, ενώ ο δευτερος ότι οι δανειστές της Ελλάδας ισοπέδωσαν την ευρωζώνη. Ο μεν πρώτος τίτλος εξέφρασε μια ηγεμονική ανάγνωση για το αποτέλεσμα – και από την οπτική μιας μεγάλης δύναμης, η Γερμανία είχε υποχωρήσει σαφώς σε πολλά σημεία: και με την αναφορά στο χρέος, και με την απάλειψη της αναφοράς για πιθανότητα πενταετούς εξόδου [ή παράλληλου νομίσματος] από το ευρώ, και την τελική υποχώρηση στη θέση της Αθήνας για εθνική κυριαρχία όσον αφορά στην έδρα ό,ποιου ιδρύματος για διαχείριση ελληνικού δημόσιου πλούτου.

Ο δευτερος τίτλος εξέφρασε την ελληνική θέση περισσότερο – αλλά και όσων έβλεπαν τα θέματα, είτε από την οπτική της αριστεράς [παγκόσμια], είτε των ευρωπαϊστών. Η Γερμανία είχε όντως αποπειραθεί ένα πραξικόπημα – το οποίο ομως δεν πέτυχε. Μπήκαν στο τραπέζι σκληροί όροι, αλλά η Ελλάδα αναγνωρίστηκε στη συζήτηση ως ισότιμος παίκτης και δημιούργησε ρήγματα της όφελός της. Έτσι, οι ΗΠΑ και το ΔΝΤ [σαφώς υπό την επιρροή των ΗΠΑ που το ελέγχουν] πίεσαν για να υποχωρήσει η Γερμανία στην ελληνική θέση για άνοιγμα συζήτησης για το δημόσιο χρέος. Αυτό ήταν και η τελική επιτυχία της ελληνικής θέσης μετά την αναγνώριση του ζητήματος της ανθρωπιστικής κρίσης – και άρα την ανάγκη επενδύσεων στην κοινωνία. Η Γερμανία ίσως να ήθελε να προσφέρει η ίδια μια άλφα συζήτηση αφ’ υψηλού, ή ίσως και καθολου, αν δεν γινόταν η ελληνική εξέγερση με την εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ. Αλλά ακόμα και όταν ανατράπηκε η κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου, ο Σόιμπλε έδειχνε να διεκδικεί την ό,ποια παραχώρηση μέσα από ένα πλαίσιο τιμωρητικής υποταγής. Ο εκνευρισμός του για το τέλος πρέπει να ήταν έντονος. Ξαφνικά, βρέθηκε με πιέσεις λόγω των σχέσεων της Ελλάδας με την Ρωσία, αλλά και λόγω της διάθεσης των ΗΠΑ να το παίξουν και σαν αυτόνομος, από τον ευρωπαϊκό, παίκτης στον ελληνικό χώρο, βλέποντας τη σαφώς μειωμένη εικόνα και prestige της γερμανικής ηγεμονίας. Η κυβέρνηση της ελληνικής άνοιξης του 2015, μέσω της γεωπολιτικής, άνοιξε την συζήτηση για την οικονομία και την έφερε στο σημείο που ήθελε – έστω και αφετηριακά.

Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για την συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Θεσμών υπήρξαν δυο αποκαλυπτικές στιγμές.

Η μια ήταν στο Γιούρογκρουπ, όταν κατά την διάρκεια των συζητήσεων η ένταση έφτασε σε τέτοιο σημείο που εκράγηκε με διαμάχη Σόιμπλε- Ντράγκι. Ο Σόιμπλε μάλιστα φέρεται να είπε εκνευρισμός στον Ντράγκι «Δεν είμαι ανόητος». Αυτή ήταν υποτίθεται η συνεδρία, όπου ήταν οι «18 εναντίον 1» για να τιμωρήσουν την Ελλάδα και για την επιμονη της, αλλά και για το δημοψήφισμα. Ομως, για την γερμανική θέση το Γιούρογκρουπ ήταν προμήνυμα της διάχυσης της κρίσης και μέσα στην, μέχρι πριν από λίγο καιρό, ομοφωνία στην κορυφή των θεσμών.

Το δεύτερο σκηνικό, που μεταφέρθηκε από μαρτυρίες των συμμετεχόντων, αφορούσε το πρωί της Δευτέρας στην σύνοδο κορυφής. Το επίμαχο σημείο ήταν το ταμείο που ήθελε η Γερμανία – ένα ταμείο στο οποίο θα μεταφερόταν δημόσια περιουσία 50 δις, και η έδρα αυτού του ταμείου θα ήταν εκτός Ελλάδας. Αυτή ήταν η πιο προκλητική απαίτηση της Γερμανίας και εν μέρει για αυτό το θράσος κυκλοφόρησε και το hashtag “This is a coup» παγκόσμια. Η Γερμανία εμφανώς ήθελε αυτό το ταμείο σαν διπλό μηχανισμό – ως είδος ένδειξης δύναμης [σαν πειθαρχικό μέτρο] απέναντι στην ελληνική εξέγερση, για όλους της 5 μήνες, αλλά ιδιαίτερα για το δημοψήφισμα, αλλά και ως συνέχεια των πιέσεων στον Τσίπρα με στόχο την υπονόμευσή του στην Ελλάδα. Η Γερμανία χωρίς αιδώ, πια, ξεκαθαρίζει ότι κάνει και αυτή απόπειρες για regime changes.  Ο Τσίπρας, ομως, δεν υποχωρούσε. Θεωρούσε ότι η δημιουργία ταμείου εκτός Ελλάδας αποτελούσε παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας. Η Μέρκελ είχε και αυτή τα όρια των ελιγμών της, οπως και ο Τσίπρας.. Υπήρχε αυξανόμενη πίεση για έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, μέσα στην Γερμανία, αλλά και μια επισης αυξανόμενη δυσφορία για την Γερμανία στην Ευρώπη. Η ελληνική εξέγερση έχει βάλει την Ελλάδα και την Γερμανία σε ίσους όρους για αξιολόγηση στη διεθνή και την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Η Μέρκελ έπρεπε να ισορροπήσει ανάμεσα στον εκβιασμό για να διαφανεί η εξουσία της χώρας της, αλλά και να μην διευρύνει την ήδη υπάρχουσα κρίση νομιμοποίησης – η εικόνα του Σόιμπλε να τσακώνεται με τον Ντράγκι για την Ελλάδα ήταν εκφραστική. Οπότε, η Μέρκελ ξεκίνησε να πάει προς την έξοδο. Αλλά το ίδιο έκανε και ο Τσίπρας. Μπορεί να εκπροσωπούσε μια κοινωνία υπό πολιορκία και εκβιασμό[1], αλλά ήταν ο φορέας της αξιοπρέπειας εκείνης της κοινωνίας. Το να παραδώσει δημόσιο πλούτο σε Ταμείο στο Λουξεμβούργο ήταν πέρα από οποιαδήποτε όρια συζήτησης. Είχε κάνει την πρώτη δέσμευση του στους 200 του Σκοπευτηρίου στην Καισαριανή.  Δεσμευόταν απέναντι στους ψηφοφόρους να βρει λύση μέσα στο ευρώ – αλλά το ταμείο εκτός Ελλάδας ήταν καθαρή αποικιοκρατία. Σηκώθηκε και ο Αλέξης, λοιπόν, ως ίσος, πια, με την Μέρκελ για να φύγει. Ο Πολωνός Τουσκ, κατάλαβε ότι η μπλόφα της Μέρκελ είχε αποτύχει. Ο Τσίπρας θα έφευγε και… Τότε επενέβη ο Ολάντ και πέτυχε τον συμβιβασμό. Θα γίνει μεν ταμείο, αλλά στην Ελλάδα. Και ότι ανήκει στην ελληνική επικράτεια μπορεί να επιταχθεί σε έκτακτες ανάγκες. Τα ΜΜΕ έθεσαν τελικά το ερώτημα «ποιος κέρδισε» και για πρώτη φορά ο Ολάντ φαινόταν να εμφανίζεται από την σκιά των Γερμανών. Η Γερμανία δεν επέβαλε της όρους που ήθελε. Η οργή, βέβαια, για την Ελλάδα που αναστάτωσε το σύστημα εκφράστηκε και με το «σταύρωσαν τον Τσίπρα εκεί μέσα..». Μπορεί να του έκαναν επίθεση – αλλά ο Τσίπρας ήταν ο πρωταγωνιστής που έβγαινε με ένα συμβιβασμό από μια μονομαχία με την ηγεμονική δύναμη. Ομως, τα διεθνή ΜΜΕ των αγγλοσαξονικών χρηματιστηρίων μπορεί να απολάμβαναν την ήττα της Μέρκελ, αλλά δεν μπορούσαν να την αποδώσουν στον Τσίπρα [και να ενισχυθεί η αμφισβήτηση], έτσι την απέδωσαν στον Ολάντ. Ομως, ουσιαστικά η «νίκη» με το συμβιβασμό της Μέρκελ άνηκε σε όλη την ελληνική εξέγερση της οποίας ο Τσίπρας ήταν φορέας και εκφραστής.

Οι τοπικές αντιδράσεις ανάμεσα της μονομάχους: Γερμανικός διχασμός και η ενόχληση του Χάμπερμας

Η Γερμανία πριν μερικους μήνες φαινόταν να απολαμβάνει την σιγουριά της απόλυτη εξουσίας απέναντι σε αυτό το φαινομενικά μικρό κουνούπι της ελληνικής αμφισβήτησης και 6 μήνες μετά, αναγκάστηκε να τσακώνεται με την ΕΚΤ και την Γαλλία, αλλά και να βλέπει της οπαδούς της να φυλλορροούν [τελικά ακόμα και οι μνημονιακές Ιρλανδία, Ισπανία, Πορτογαλία χαμήλωσαν τους τόνους της ταύτισης με την Γερμανία, βλέποντας τις εσωτερικές αντιδράσεις υπέρ των ελλήνων]. Ενας ηγεμόνας πραγματοποιεί της απειλές του. Αν η Γερμανία είχε δύναμη, θα έπρεπε να επιβάλει το Grexit. Η πολιτικά ηγεμονική ελίτ στην παράταξη της Μέρκελ φάνηκε να το θέλει με εκπρόσωπο το Σόιμπλε – αλλά δεν μπόρεσε να το επιβάλει. Η υποχώρηση της Γερμανίας για το ταμείο ήταν το συμβολικό σημείο που έσπασε η γερμανική επίθεση. Οι δημοσκοπήσεις που δημοσιεύτηκαν πριν την ψηφοφορία στη γερμανική βουλή, έδειχναν μια αμφισημία για την συμφωνία – 49% την θεωρούσαν κακή, 46% καλή.

Οπότε, η Μέρκελ ξεκίνησε να πάει της την έξοδο. Αλλά το ίδιο έκανε και ο Τσίπρας….Ο Πολωνός Τουσκ, κατάλαβε ότι η μπλόφα της Μέρκελ είχε αποτύχει. Ο Τσίπρας θα έφευγε και …Τότε επενέβη ο Ολάντ και πέτυχε τον συμβιβασμό. Θα γίνει μεν ταμείο, αλλά στην Ελλάδα. Και ότι ανήκει στην ελληνική επικράτεια μπορεί να επιταχθεί σε έκτακτες ανάγκες. Τα ΜΜΕ έθεσαν τελικά το ερώτημα «ποιος κέρδισε» και για πρώτη φορά ο Ολάντ φαινόταν να εμφανίζεται από την σκιά των Γερμανών. Η Γερμανία δεν επέβαλε της όρους που ήθελε. Η οργή, βέβαια, για την Ελλάδα που αναστάτωσε το σύστημα εκφράστηκε και με το «σταύρωσαν τον Τσίπρα εκεί μέσα..». Μπορεί να του έκαναν επίθεση – αλλά ο Τσίπρας ήταν ο πρωταγωνιστής που έβγαινε με ένα συμβιβασμό από μια μονομαχία με την ηγεμονική δύναμη. Ομως, τα διεθνή ΜΜΕ των αγγλοσαξονικών χρηματιστηρίων μπορεί να απολάμβαναν την ήττα της Μέρκελ, αλλά δεν μπορούσαν να την αποδώσουν στον Τσίπρα [και να ενισχυθεί η αμφισβήτηση], έτσι την απέδωσαν στον Ολάντ...ουσιαστικά η «νίκη» με το συμβιβασμό της Μέρκελ άνηκε σε όλη την ελληνική εξέγερση της οποίας ο Τσίπρας ήταν φορέας και εκφραστής.

Μια συνέντευξη του Χάμπερμας αξίζει ιδιαίτερης αναφοράς. Ο Χάμπερμας θεωρούσε την συμφωνία κακή, διότι οδηγούσε ακριβώς στην κρίση της ιδέας του ευρωπαϊσμού. Αντίθετα, αναγνώριζε ότι η όλη κίνηση της Γερμανίας, ιδιαίτερα στο θέμα του ταμείου στο εξωτερικό, ήταν ηγεμονική – και θα παρήγαγε αναπόφευκτα κρίση συνοχής στην Ευρώπη. Η ιδέα της επιβολής της γερμανικής ηγεμονίας μέσω της οικονομικής δύναμης σε ένα πλαίσιο [αυτά υποτίθεται θα αντέκρουε ο ευρωπαϊσμός] ιστορικών διαμαχών και πολιτισμικών αντιπαραθέσεων, θα οδηγήσει, σύμφωνα με αυτήν την ανάλυση, στο παρελθόν. Αξίζει, ωστόσο, και μια αναφορά για το δημοψήφισμα – όταν ρωτήθηκε ποιο νόμιζε ότι ήταν το νόημα του, ο Χαμπερμας παρέπεμψε ακριβώς στο ότι λειτούργησε ως μια κίνηση εκ μέρους της ελληνικής κοινωνίας για να μπει στο τραπέζι η ουσία, που είναι το χρέος. Και εδώ φάνηκε να εκφράζει αυτό που δεν μπόρεσε ο Σόιμπλε και το οποίο εκμεταλλεύονταν οι αμερικανοί. Έμμεσα, ο ευρωπαϊσμός ήταν ενοχλημένος γιατί μετά την Ρωσία, η Αθήνα έβαζε στο παιχνίδι αυτόνομα [από το Βερολίνο] και τις ΗΠΑ

Ελλάδα… άνοιξε πια και η συζήτηση για παράλληλο νόμισμα

Στην Ελλάδα υπήρξε ανακούφιση και δυσφορία. Η Ελλάδα, ουσιαστικά, ήταν σε ένα καθεστώς πολιορκίας μέσα από τον περιορισμό της ρευστότητας από τον Φερβάρη που κλιμακώθηκε σε καθαρό εκβιασμό με το κλείσιμο των τραπεζών. Με αυτήν την έννοια, η ανακούφιση ήταν το άνοιγμα της πολιορκίας. Η δυσφορία είχε να κάνει με το μεγάλο κέρδος της αξιοπρέπειας που είχε ήδη ανακτήσει ο ελληνικός λαός με κορυφαία στιγμή το δημοψήφισμα. Δεν είναι μόνο πώς βλέπουν οι ίδιοι τον εαυτό τους – αλλά και πώς της βλέπουν οι άλλοι πια. Οι έλληνες έγιναν παγκόσμιο σύμβολο. Σε αυτό το πλαίσιο, η δυσφορία για την συμφωνία είναι λογική. Αλλά για την αριστερά, η ό,ποια ευφορία για το δημοψήφισμα ως ιστορικό πια γεγονός, και για τη συμφωνία σαν συμβιβασμό, οφείλουν να ενταχθούν σε ένα ιστορικό πλαίσιο.  Σε αυτό το πλαίσιο, αξίζει να δει κανείς την στάση του Βαρουφάκη και του Τσίπρα ως συμπτωματική των ευρύτερων δυναμικών.

Ο Βαρουφάκης αποκάλυψε ότι μετά της εκβιασμούς πριν το δημοψήφισμα, υποστήριξε την δημιουργία παράλληλου νομίσματος. Αυτή η επιλογή τέθηκε στο υπουργικό και μειοψήφησε. Το ότι μια ελληνική κυβέρνηση έφτασε σε αυτό το σημείο είναι παρά πολύ σημαντικό – δείχνει ότι τώρα, πια, η διαδρομή έχει σμικρυνθεί σημαντικά. Κάποτε, το 2011, το δημοψήφισμα απαγορεύτηκε, το 2015 έγινε. Τώρα  τέθηκε στο τραπέζι και το θέμα του παράλληλου νομίσματος. Ομως, έστω και αν είχε δίκαιο ο Βαρουφάκης, η επιλογή του δεν είχε την εκλογική νομιμοποίηση. Αυτό το ρόλο τον ανέλαβε ο Τσίπρας και  η στάση του είχε όλα τα στοιχεία της προσπάθειας για δημοκρατική νομιμοποίηση – εκλέγηκε να αλλάξει τα δεδομένα της υποταγής και της λιτότητας, αλλά να μείνει η χώρα στο ευρώ. Και αυτή ήταν ουσιαστικά και η στάση του πριν και κατά το δημοψήφισμα. Αφού έκανε υποχωρήσεις, αντιπρότεινε μέτρα με άξονα μια πιο δίκαιη ταξικά κατανομή των βαρών, μέχρι που το ΔΝΤ προσπάθησε να επιβάλει την τελευταία στιγμή νέα μέτρα με το «take it or leave it». Πήγε σε δημοψήφισμα, αλλά στην μέση της εβδομάδας, αποδέχτηκε το, καθυστερημένο, συμβιβασμό του Γιούνκερ, με αλλαγές σταδιακής εφαρμογής. Και με αυτά πήγε στο Γιούρογκουπ για να πετύχει αυτό που υποσχέθηκε – παραμονή στο ευρώ, αλλά με αξιοπρέπεια και με ελληνικούς όρους. Είναι πιθανό ότι ο Βαρουφάκης είχε δίκαιο – αλλά η κοινωνία δεν φάνηκε να ήταν ακόμα έτοιμη. Και, σε αυτό το πλαίσιο, ο Τσίπρας λειτούργησε ως δημοκρατικός αγωγός της πλειοψηφίας.

Τα θετικά, ωστόσο, της ελληνικής διαπραγμάτευσης της 5 μήνες –αλλά και της τελικής διαπραγμάτευσης – είναι της σημαντικά και ανοίγουν πια το νέο πλαίσιο.

Κατ’ αρχήν ο Τσίπρας και η κυβέρνηση που προέκυψε από την ελληνική εξέγερση του 2015, ανέτρεψε την εικόνα των κακομοίρηδων και έδωσε ένα αίσθημα αξιοπρέπειας στους έλληνες. Και αυτό δεν καταγράφηκε μόνο στη διεθνή συμπαράσταση, αλλά και στη ρήξη που κατάφερε να φέρει η Αθήνα της θεσμούς της Ε.Ε. Όταν ο Σόιμπλε τσακώνεται με τον Ντράγκι, όταν ο Ολάντ διαμεσολαβεί συμφωνία με υποχώρηση της Μέρκελ, έχει επέλθει μια υπόγεια μετατόπιση, που δεν μπορεί πια να αγνοηθεί. Στο κείμενο της συμφωνίας αναφέρεται ότι την κυριότητα των μέτρων τον έχει η Αθήνα, αν και είναι σαφής και η προσπάθεια να διατηρεί μια παρουσία των θεσμών ως επιτηρητή. Εδώ, ίσως να ήταν και η σημασία της τελικής αντιπαράθεσης για το ταμείο και την έδρα του. Την κυριαρχία στο έδαφος της Ελλάδας την έχει η ελληνική πολιτεία – αυτό σήμαινε η αποδοχή της επιμονής του Τσίπρα στην «εθνική κυριαρχία» την οποία δημοσιοποίησε με αποδοχή ο Ολάντ.

Το δεύτερο στοιχείο της επιτυχίας της ελληνικής κυβέρνησης, το οποίο θα πρέπει να αποδοθεί και στο δημοψήφισμα, ήταν η διεύρυνση του δανείου [με δομή κλιμακωτή για την ταξική εισφορά] σε 3 χρόνια με 86 δις ευρώ από τα οποία τα 35 δις θα είναι ουσιαστικά για να μετατοπιστεί η έμφαση από τη λιτότητα στην ανάπτυξη.

Αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν και το άνοιγμα της αντιμετώπισης του κεφαλαίου του δημόσιου χρέους, το οποίο φόρτωσαν οι λανθασμένες [σκόπιμα ή μη] επιλογές μέτρων και εκτιμήσεων από το ΔΝΤ.

Η Αθήνα άνοιξε ένα νέο δρόμο και ένα νέο πλαίσιο.

Κατ’ αρχήν ο Τσίπρας και η κυβέρνηση που προέκυψε από την ελληνική εξέγερση του 2015, ανέτρεψε την εικόνα των κακομοίρηδων και έδωσε ένα αίσθημα αξιοπρέπειας της έλληνες….. Όταν ο Σόιμπλε τσακώνεται με τον Ντράγκι, όταν ο Ολάντ διαμεσολαβεί συμφωνία με υποχώρηση της Μέρκελ, έχει επέλθει μια υπόγεια μετατόπιση που δεν μπορεί πια να αγνοηθεί…. Η σημασία της τελικής αντιπαράθεσης για το ταμείο και την έδρα του.. σήμαινε αποδοχή της επιμονής του Τσίπρα στην «εθνική κυριαρχία»… Αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν και το άνοιγμα της αντιμετώπισης του κεφαλαίου του δημόσιου χρέους, το οποίο φόρτωσαν οι λανθασμένες [σκόπιμα ή μη] επιλογές μέτρων και εκτιμήσεων...

Θα αποκτήσει η εξέγερση θεσμική μορφή;

 Ταυτόχρονα, η ελληνική κοινωνία και η πολλαπλή αριστερά κινήθηκε σε παράλληλες μεν ρητορικές, αλλά με εντυπωσιακή συνοχή ή, για να το πούμε ανάποδα, με αποφυγή των διασπάσεων-αντιπαραθέσεων του παρελθόντος στα οποία πόνταρε το Βερολίνο. Σαφώς η ύπαρξη πολλαπλών μορφών αντίστασης [κυβέρνησης, δρόμου, κινημάτων, βουλής] μπορεί να θεωρηθεί ένα είδος «συστήματος»,  έστω και αν δεν είναι άμεσα κατανοητό. Αυτή συμφωνία έχει μπροστά της διαπραγμάτευση και αντιστάσεις. Και η χώρα βγήκε από την πολιορκία την οποία της επέβαλαν οι θεσμοί.

Η συνεργασία μερικών τοπικών παραγόντων και συμφερόντων για αυτήν την πολιορκια και την προσπάθεια υπονόμευσης δεν μπορεί να αγνοηθεί. Το ότι πρώην πρωθυπουργοί, οπως τον Σημίτη, οι οποίοι ήταν αρμόδιοι την περίοδο της παραπλάνησης για το ύψος του δημόσιου χρέους, οταν μπήκε η Ελλάδα στο ευρώ, εμφανίζονται σήμερα και ως φορείς λόγου που ταυτίζεται με τον Σόιμπλε στο ρυθμό – «ας υποταγούμε, η αντίσταση κοστίζει οικονομικά». Εδω εχει χαθει η ιστορικη συνειδηση. Αντίθετα, το παρόν πολλαπλό κίνημα πρέπει να δει την εικόνα ιστορικά – ως μεταβατική στιγμή όπου κερδήθηκε ένα πρώτο στάδιο. Η αντιπαράθεση με το παλιό, ομως, δεν έχει λήξει στην Ελλάδα και είναι σαφές ότι οι εξωτερικοί σύμμαχοι όσων θέλουν την εξάρτηση, έχουν χάσει μεν, αλλά προσπαθούν να επανέλθουν.

Ας δούμε τΙς εσωτερικές ισορροπίες. Ήδη στο δρόμο ο αντιεξουσιαστικός χώρος  κατέγραψε την αντίθεσή του – ή  για να το πούμε με την γλώσσα της εξέγερσης, της συνέχειας της αντίστασης. Του ανταρτοπόλεμου ενάντια στη συμφωνία από την πλευρά του δρόμου. Ανταρτοπόλεμος, ωστόσο, αναμενόταν και στη Βουλή. Η διαφοροποίηση μερίδας των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ αυτό δείχνει. Αλλά παρά το ότι δεν τηρούν την κομματική γραμμή, αποτελούν ωστόσο μέρος της γενικής εικόνας – μια συμφωνίας που επιβλήθηκε.

Σε αυτό το πλαίσιο, τα καθεστωτικά ΜΜΕ εξαπέλυσαν επίθεση ενάντια στην αριστερή πτέρυγα, την Ζωή ως πρόεδρο της Βουλής κοκ. Είναι η συνέχεια της υστερίας εναντίον δημοψηφίσματος. Ο Τσίπρας και ο θεσμικός ΣΥΡΙΖΑ αναπόφευκτα θα πρέπει να βρουν τρόπο να συμβιώσουν με αυτή την πολλαπλότητα – όχι μόνο γιατί εκφράζει δημοκρατικά τα κινήματα και της ψηφοφορους που ανέδειξαν τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και γιατί μόνο με την ύπαρξη της αριστεράς μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ θα μπορεί να διαπραγματεύεται ο Τσίπρας, ο Τσακαλώτος κλπ. Η αντιπάθεια του κατεστημένου ενάντια στην αριστερή τάση, ή της εκπρόσωπους της, δεν είναι [μόνο] προσωπική ή ιδεολογική – είναι και δομική. Όσοι θέλουν ένα ελεγχόμενο ΣΥΡΙΖΑ θέλουν να διώξουν την αριστερή θέση ως μέρος της συζήτησης, να την περιορίσουν μόνο εξωθεσμικά πάλι, και να αφομοιώσουν τον Τσίπρα και τον κύριο όγκο του ΣΥΡΙΖΑ. Σε αυτό το πλαίσιο, η αριστερά είναι η αφετηριακή βάση της διαπραγμάτευσης, την οποία προσπαθούν να λογοκρίνουν και περιθωριοποιήσουν.

Και αναπόφευκτα, σύντομα θα έρθουν τα συγκεκριμένα της διαπραγμάτευσης και το άνοιγμα του θέματος του χρέους. Και μπορεί ο Τσίπρας να έχει κερδίσει το στοίχημα του προσωπικού προφίλ ευρωπαϊκών διαστάσεων, αλλά τώρα ως συμβολικός ηγέτης αριστερού κινήματος που εξεγέρθηκε ενάντια στην ηγεμονία, πρέπει να διατηρεί και τις ισορροπίες στη διαπραγμάτευση και την πόρτα ανοικτή στο μέλλον που θα έρθει μετά το άνοιγμα που προκάλεσε και η ελληνική εξέγερση. Για αυτό και η αναφορά στον Αλτουσέρ στην αρχική του συνέντευξη, μετά την συμφωνία, ίσως να μην ήταν τυχαία. Αλλά επειδή οι όροι μπορεί αναπόφευκτα να οδηγήσουν εκεί που ο Βαρουφάκης, αλλά και Σόιμπλε κατέληξαν από διαφορετικές κατευθύνσεις, η πολλαπλότητα της ελληνικής αριστεράς πρέπει να διαφυλάξει της εσωτερικές της μορφες αυτονομίας, αλλά και να είναι έτοιμη και για την αντιπαράθεση που θα την χρειαστεί να λειτουργήσει και ως συλλογικότητα – με εσωτερικό πλουραλισμό.

Η ελληνική άνοιξη και η κορύφωση της εξέγερσης – αντίστασης στο δημοψήφισμα [σαν πρακτική αλλα και σαν συλλογικός μύθος τώρα πια] έκφρασε τα νέο ηγεμονικό πλαίσιο που αναδύεται και διαχέεται στην Ελλάδα. Για αυτό και αυτοί που έβριζαν τον Τσιπρα μέχρι χθες σήμερα προσπαθούν να τον καλοπιάσουν, και βρίζουν άλλους. Όμως η αριστερά και η πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας που άνοιξε αυτό το νέο ιστορικό κεφάλαιο, και άντεξε αυτήν την εξωτερική και εσωτερική πολιορκία, θα πρέπει τώρα να δει την ταυτόχρονη κίνηση ανοίγματος στο μέλλον [για τις διεκδικήσεις που έρχονται] και την σταθεροποίηση και θεσμική διάχυση της νέας ηγεμονίας στο παρόν. Και άρα διαφορετικές πτέρυγες θα αναλάβουν διαφορετικά «καθήκοντα» και ρόλους. Το συνολικό, ωστόσο, είναι εκεί – και αυτό πρέπει να είναι το συνειδητό ιστορικό πλαίσιο. Η ελληνική κοινωνία έχει γράψει παγκόσμια Ιστορία με το άνοιγμα νέων πλαισίων συζήτησης.  Οπότε η ευθύνη της ισορροπίας ανάμεσα στο μέλλον και στο παρόν στην συγκυρία που ανοίγεται είναι καθήκον όχι μόνο απέναντι στους εαυτούς τους, αλλα και την ανθρωπότητα – και το γεωπολιτικό σπίτι μας, την Μεσόγειο.

---

[1] Αναφορά και σε απειλή για κούρεμα από 8000 ευρώ..για τράπεζες..